In 1949 kreeg de iconische Friese reddingboot Insulinde twee gloednieuwe Schotse Gleniffer DC6-dieselmotoren van elk 120 pk geïnstalleerd bij Machinefabriek Holland in Leeuwarden. Archieffoto: Ingekleurd en bewerkt met AI

Historische reddingboot Insulinde centraal op theaterschip de Eestroom

do 10 sep, 12:00 Algemeen

In oktober staat de legendarische reddingboot Insulinde centraal tijdens enkele bijzondere avonden aan boord van theaterschip Eestroom. In Dokkum, Oostmahorn en Zoutkamp vertelt Willem Wilstra over de geschiedenis van deze beroemde reddingboot, haar betekenis voor de Nederlandse reddinggeschiedenis en de actie die momenteel wordt gevoerd om € 50.000 bijeen te brengen voor de revisie van de twee historische motoren.

De Insulinde werd in 1927 gebouwd bij Gebroeders Niestern in Delfzijl, naar een ontwerp dat voortkwam uit ideeën van reddingbootschipper Mees Toxopeus, werfdirecteur Jan Niestern en scheepsbouwer professor Ernst Vossnack. Dankzij het revolutionaire ontwerp met een zogenaamde kiep-tank werd de Insulinde de eerste zelfrichtende stalen motorreddingboot ter wereld. Voor de bouw werd destijds geld ingezameld in Nederlands-Indië, waaraan de boot ook haar naam dankt.

Een varende legende

Na haar aankomst in Oostmahorn op 8 juli 1927 was de Insulinde daar tot en met 1965 in dienst. In die periode maakte de reddingboot 341 vaartochten en werden 332 mensen gered. Onder leiding van onder anderen schipper Mees Toxopeus groeide de Insulinde uit tot een varende legende.

Ook technisch was het schip zijn tijd ver vooruit. Het zelfrichtende systeem zorgde ervoor dat de boot na kapseizen zichzelf weer kon oprichten. Tijdens een spectaculaire kantelproef in mei 1927 werd dat vermogen al aan het publiek en leden van de Koninklijke familie gedemonstreerd.

In 1949 kreeg de Insulinde een grote onderhoudsbeurt. De oorspronkelijke Kromhout-motoren werden vervangen door twee Schotse Gleniffer-dieselmotoren van elk 120 pk. Die motoren konden destijds worden aangeschaft dankzij de actie ‘Geschenk van Friesland’, geïnitieerd door de Leeuwarder Courant.

Opnieuw een Friese en Groningse actie

Ruim driekwart eeuw later doen diezelfde motoren nog altijd dienst. Maar een grote revisie is inmiddels noodzakelijk. Vrijwilligers zijn daarom gestart met de actie ‘Revisie Motoren Insulinde’, waarmee in Friesland en Groningen € 50.000 moet worden ingezameld. Het doel is het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers, eigenaar van de Insulinde, te helpen om deze bijzondere reddingboot varend te houden.

De aanleiding is urgent. Tijdens de terugreis van SAIL Amsterdam in 2025 ontstonden technische problemen met onder meer de oliedruk en een van de cilinders. Om verdere schade te voorkomen werd de Insulinde daarna uit de vaart genomen. Een volledige restauratie moet de levensduur van het schip met tientallen jaren verlengen. De restauratie van beide Gleniffer-motoren vormt een van de belangrijkste onderdelen daarvan.

Schipper Willem Wilstra verteld aan boord van de Eestroom

Tijdens meerdere avonden in oktober neemt Willem Wilstra het publiek mee door bijna honderd jaar geschiedenis. Hij vertelt over de ontwikkeling van de Insulinde, de reddingen van Mees en Klaas Toxopeus, het revolutionaire zelfrichtende ontwerp, de band met Oostmahorn en het bijzondere verhaal van de motoren.

De presentaties vinden plaats aan boord van theaterschip Eestroom in:

Dokkum-kade bij Woudpoortsbrug                –   9 en 10 oktober 2026
Oostmahorn-aan de veersteiger                 – 12 en 13  oktober 2026
Zoutkamp-kade visserijmuseum                 – 15 en 16  oktober 2026

Inschepen vanaf 19:00 uur en start voorstelling 20:00 uur

Reservering online bij MGtickets.nl jou ticket gaat voor 100% naar deze actie voor de Insulinde. Naast het historische verhaal staat tijdens de avonden ook de huidige reddingsactie centraal. Bezoekers kunnen horen waarom restauratie noodzakelijk is en hoe zij zelf kunnen bijdragen aan het behoud van dit unieke stuk Nederlands varend erfgoed.

De reddingboten gezusterlijk naast elkaar aan de steiger te Oostmahorn, intussen Lauwersmeer. De Insulinde links met bouwjaar 1926 en rechts Gebroeders Luden met bouwjaar 1965.

Actueel

Vertegenwoordigers van Dorpsbelangen Gytsjerk en Ryptsjerk met tweede van links gedeputeerde Matthijs de Vries onthullen de naam 'Rydsbrêge' van de faunapassage bij Gytsjerk.

(video) Rydsbrêge onthuld, zoogdieren vinden hun weg rond Gytsjerk Algemeen 2 uur geleden

Video - De faunapassage in de N361 bij Gytsjerk draagt voortaan zichtbaar de naam Rydsbrêge. Vrijdag 11 september zijn de naam op de brug en een informatiepaneel feestelijk onthu..

De ontdekking van de hemel: lezing van Govert Schilling Algemeen 3 uur geleden

Wetenschapsjournalist Govert Schilling verzorgt jubileumlezing ter gelegenheid van 40 jaar Observeum

Tijdens deze bijeenkomst deelt Anita van Os haar kennis en ervaring over de samenwerking tussen kunstenaars en galerieën en geeft zij inzicht in wat er komt kijken bij het presenteren en verkopen van kunst.

Galeriehoudster geeft informatieve lezing voor kunstenaars Algemeen 5 uur geleden

Kunstenaars die meer willen weten over de professionele kant van het kunstenaarschap zijn van harte welkom bij een informatieve lezing van galeriehoudster Anita van Os.

In Feanwâlden kunnen bezoekers terecht bij De Schierstins.

Open Monumentendag opent deuren van Friese monumenten Algemeen 6 uur geleden

Op zaterdag 12 en zondag 13 september staat Friesland opnieuw in het teken van Open Monumentendag. Tijdens de veertigste editie van dit jaarlijks terugkerende evenement openen du..

Young Adult Event met Maren Stoffels in Kollum Algemeen 7 uur geleden

Ben jij dol op spannende verhalen en creatieve activiteiten? Kom dan 25 september naar het Young Adult Event in Bibliotheek Kollum! Tijdens deze gratis middag speciaal voor..

Van links naar rechts: Hidde Altena, Marije Altena, Marieke Faber en Pieter Faber.

KC De Pein debuteert in zaal in de eerste klasse Algemeen 8 uur geleden

De korfballers van KC De Pein uit Opeinde gaan, nadat het eerste deel van de veldcompetitie is afgesloten, een bijzondere uitdaging aan. De korfballers maken hun debuut in de eer..

Henny Bouius ziet het seizoen van FC Burgum met vertrouwen tegemoet.

Henny Bouius denkt aan tweede voetballeven Algemeen 11 uur geleden

Henny Bouius is al jarenlang een sterkhouder bij FC Burgum. De middenvelder verwacht dat zijn ploeg dit seizoen constanter gaat presteren en daarom moet de concurrentie rekening..

"Iedereen kan meedoen: jong en oud, met of zonder beperking en met welk hulpmiddel dan ook."

Onbeperkte Elfstedentocht start op 16 september Algemeen 10 sep, 17:12

Op woensdag 16 september organiseert Sport Fryslân bij de Elfstedenhal de start van de zevende editie van de Onbeperkte Elfstedentocht. Vijf dagen lang trekken mensen met een chr..

Creëer een momentje voor jezelf en haal de creativiteit uit jezelf.

Tiny Mulderpriis 2026 foar Rymke Zijlstra Algemeen 10 sep, 15:38

Kom samen schrijven, kom terug bij jezelf! Tijdens de schrijfworkshops van Wurdkracht ga je op zoek naar de creativiteit in jezelf door korte, makkelijke schrijfopdrachten te..

Statig Groen in Park Vijversburg Algemeen 10 sep, 15:02

Kom zaterdag 12 september naar Open Monumentendag in Park Vijversburg te Tytsjerk en ontdek de geschiedenis van het groen rondom Villa Vijversburg.

Mark Jager ziet het seizoen met vertrouwen tegemoet.

Mark Jager van FC Surhústerfean: “Paar plekken hoger eindigen en stabiel in middenmoot” Algemeen 10 sep, 13:23

FC Surhústerfean kijkt in vele opzichten terug op een bewogen seizoen. Centrale middenvelder Mark Jager blikt alvast vooruit op de nieuwe voetbaljaargang.

Historische reddingboot Insulinde centraal op theaterschip de Eestroom Algemeen 10 sep, 12:00

In oktober staat de legendarische reddingboot Insulinde centraal tijdens enkele bijzondere avonden aan boord van theaterschip Eestroom. In Dokkum, Oostmahorn en Zoutkamp vertelt..

Tytsjerksteradiel eerste gemeente in Nederland met nieuwe campagne tegen online ronselen van jongeren Algemeen 10 sep, 10:35

Gemeente Tytsjerksteradiel is de eerste gemeente in Nederland die start met de nieuwe campagne 'Snel geld. Is dat het waard?' van Meld Misdaad Anoniem.

Laat je inspireren voor volgend tuinseizoen.

Nazomeren bij Passiflora Algemeen 10 sep, 10:03

De derde zaterdag van september staat al jaren in het teken van het Nazomeren bij Passiflora. Bezoekers kunnen zich laten inspireren door de nog volop bloeiende borders, kennisma..

Onno Loonstra reikt namens de werkgroep van de Partij voor de Dieren de eerste Groene Vlinder uit aan Durk Spiekhout van restaurant Gewoan op 'e Dyk.

Gewoan op ‘e Dyk wint eerste Groene Vlinder Algemeen 10 sep, 08:30

Restaurant Gewoan op 'e Dyk heeft de eerste Groene Vlinder ontvangen, een stimuleringsprijs van de werkgroep Noardeast-Fryslân van de Partij voor de Dieren.