In 1949 kreeg de iconische Friese reddingboot Insulinde twee gloednieuwe Schotse Gleniffer DC6-dieselmotoren van elk 120 pk geïnstalleerd bij Machinefabriek Holland in Leeuwarden.
In 1949 kreeg de iconische Friese reddingboot Insulinde twee gloednieuwe Schotse Gleniffer DC6-dieselmotoren van elk 120 pk geïnstalleerd bij Machinefabriek Holland in Leeuwarden. Archieffoto: Ingekleurd en bewerkt met AI

Historische reddingboot Insulinde centraal op theaterschip de Eestroom

Algemeen

In oktober staat de legendarische reddingboot Insulinde centraal tijdens enkele bijzondere avonden aan boord van theaterschip Eestroom. In Dokkum, Oostmahorn en Zoutkamp vertelt Willem Wilstra over de geschiedenis van deze beroemde reddingboot, haar betekenis voor de Nederlandse reddinggeschiedenis en de actie die momenteel wordt gevoerd om € 50.000 bijeen te brengen voor de revisie van de twee historische motoren.

De Insulinde werd in 1927 gebouwd bij Gebroeders Niestern in Delfzijl, naar een ontwerp dat voortkwam uit ideeën van reddingbootschipper Mees Toxopeus, werfdirecteur Jan Niestern en scheepsbouwer professor Ernst Vossnack. Dankzij het revolutionaire ontwerp met een zogenaamde kiep-tank werd de Insulinde de eerste zelfrichtende stalen motorreddingboot ter wereld. Voor de bouw werd destijds geld ingezameld in Nederlands-Indië, waaraan de boot ook haar naam dankt.

Een varende legende

Na haar aankomst in Oostmahorn op 8 juli 1927 was de Insulinde daar tot en met 1965 in dienst. In die periode maakte de reddingboot 341 vaartochten en werden 332 mensen gered. Onder leiding van onder anderen schipper Mees Toxopeus groeide de Insulinde uit tot een varende legende. 

Ook technisch was het schip zijn tijd ver vooruit. Het zelfrichtende systeem zorgde ervoor dat de boot na kapseizen zichzelf weer kon oprichten. Tijdens een spectaculaire kantelproef in mei 1927 werd dat vermogen al aan het publiek en leden van de Koninklijke familie gedemonstreerd.

In 1949 kreeg de Insulinde een grote onderhoudsbeurt. De oorspronkelijke Kromhout-motoren werden vervangen door twee Schotse Gleniffer-dieselmotoren van elk 120 pk. Die motoren konden destijds worden aangeschaft dankzij de actie ‘Geschenk van Friesland’, geïnitieerd door de Leeuwarder Courant.

Opnieuw een Friese en Groningse actie

Ruim driekwart eeuw later doen diezelfde motoren nog altijd dienst. Maar een grote revisie is inmiddels noodzakelijk. Vrijwilligers zijn daarom gestart met de actie ‘Revisie Motoren Insulinde’, waarmee in Friesland en Groningen € 50.000 moet worden ingezameld. Het doel is het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers, eigenaar van de Insulinde, te helpen om deze bijzondere reddingboot varend te houden.

De aanleiding is urgent. Tijdens de terugreis van SAIL Amsterdam in 2025 ontstonden technische problemen met onder meer de oliedruk en een van de cilinders. Om verdere schade te voorkomen werd de Insulinde daarna uit de vaart genomen. Een volledige restauratie moet de levensduur van het schip met tientallen jaren verlengen. De restauratie van beide Gleniffer-motoren vormt een van de belangrijkste onderdelen daarvan.

Schipper Willem Wilstra verteld aan boord van de Eestroom

Tijdens meerdere avonden in oktober neemt Willem Wilstra het publiek mee door bijna honderd jaar geschiedenis. Hij vertelt over de ontwikkeling van de Insulinde, de reddingen van Mees en Klaas Toxopeus, het revolutionaire zelfrichtende ontwerp, de band met Oostmahorn en het bijzondere verhaal van de motoren.

De presentaties vinden plaats aan boord van theaterschip Eestroom in:

Dokkum-kade bij Woudpoortsbrug                –   9 en 10 oktober 2026
Oostmahorn-aan de veersteiger                 – 12 en 13  oktober 2026
Zoutkamp-kade visserijmuseum                 – 15 en 16  oktober 2026

Inschepen vanaf 19:00 uur en start voorstelling 20:00 uur

Reservering online bij MGtickets.nl jou ticket gaat voor 100% naar deze actie voor de Insulinde. Naast het historische verhaal staat tijdens de avonden ook de huidige reddingsactie centraal. Bezoekers kunnen horen waarom restauratie noodzakelijk is en hoe zij zelf kunnen bijdragen aan het behoud van dit unieke stuk Nederlands varend erfgoed.

De reddingboten gezusterlijk naast elkaar aan de steiger te Oostmahorn, intussen Lauwersmeer. De Insulinde links met bouwjaar 1926 en rechts Gebroeders Luden met bouwjaar 1965.
Onno Loonstra reikt namens de werkgroep van de Partij voor de Dieren de eerste Groene Vlinder uit aan Durk Spiekhout van restaurant Gewoan op 'e Dyk.
Gewoan op ‘e Dyk wint eerste Groene Vlinder Algemeen 4 uur geleden
Dylan Smit is zeer trefzeker voor Drachtster Boys.
Dylan Smit: “Drachtster Boys kan zich meten met de top” Algemeen 20 uur geleden
Een huisdier is voor veel mensen een trouwe vriend, een maatje en een bron van steun
Een huisdier is voor veel mensen een trouwe vriend, een maatje en een bron van steun Algemeen 21 uur geleden
Martijn Smit is de nieuwe hoofdtrainer van promovendus VV Kollum.
Trainer Martijn Smit: “Spelers ook individueel benaderen” Algemeen 22 uur geleden
Berchhiem opent haar deuren: mensen met dementie blijven mensen met dezelfde behoeftes.
Leven in vrijheid, Berchhiem midden in de samenleving Algemeen 23 uur geleden
Fedde Durk Kingma juicht na het scoren van het winnende doelpunt in de nacompetitiewedstrijd tegen Onstwedder Boys.
Fedde Durk Kingma: “VC Trynwâlden klaar voor hoger niveau” Algemeen gisteren
Arnold Rosier is de nieuwe burgemeester van Dantumadiel.
Arnold Rosier uit Feanwâlden voorgedragen als burgemeester van Dantumadiel Algemeen gisteren
Nanne Storm in actie tijdens de wedstrijd Buitenpost - FVC.
Nieuwe ambities, nieuwe kansen: het sportseizoen is begonnen Algemeen 9 sep, 10:49
Bewegen kan een belangrijke bijdrage leveren aan de gezondheid, welzijn en verbinding  van de mens.
Sport Fryslân en Dokwurk investeren samen in structureel vitaliteitsprogramma Algemeen 9 sep, 10:44
De bijzondere fietsbrug in Drachten heet Fietsbrug De Slinger en verbindt de Overstesingel met de Eikesingel, over de rotonde in de Zuiderhogeweg.
Drachtster Fotogroep Noorderlicht: Zestig jaar fotograferen, leren en elkaar inspireren Algemeen 9 sep, 10:00
Magneetvissen bij de Sûkerei.
Dag van de Natuur bij De Sûkerei Algemeen 9 sep, 08:30
Uitdagende en eigentijdse speelmogelijkheden voor de leerlingen.
Nieuwe speeltoestellen verrijken schoolplein van SO De Wingerd in Damwâld Algemeen 9 sep, 07:30
Een sfeervolle avond vol licht, verhalen en muziek!
De Spitkeet in de Spotlight! Algemeen 8 sep, 18:54