Nieuwe raad Tytsjerksteradiel geïnstalleerd – ‘duidelijke politieke keuzes nodig’
AlgemeenDe gemeenteraad van Tytsjerksteradiel is het er unaniem over eens, dat er een raadsprogramma moet komen. Voor de besprekingen hierover is een ‘procesbegeleider’ gevonden in de persoon van Arjen Droog. Hij is directeur-bestuurder van het Fries Planbureau (FPB).
Dit bleek tijdens de installatie-raadsvergadering op 1 april 2026. De zeven fracties in de gemeenteraad waren de vrijdag en zaterdag ervoor vertegenwoordigd tijdens ‘heidagen’ op Ameland, waar ze het over de te volgen procedure eens werden.
2028 nieuw ‘ravijnjaar’
De nieuwe raadsleden kregen van de ambtelijke organisatie een ‘overdrachtsdocument’ met een verontrustende waarschuwing: “De financiële vooruitzichten voor gemeenten staan onder druk, waardoor koersvast en voorspelbaar beleid moeilijker wordt. Ook Tytsjerksteradiel krijgt te maken met dalende rijksbijdragen in aanloop naar het zogeheten ‘ravijnjaar’. Vanaf 2028 verslechtert het financiële perspectief van onze gemeente.”
Voor 2027 is nog een bescheiden positief resultaat berekend van 42.000 euro. Maar vanaf 2028 (het nieuwe ‘ravijnjaar’) gaan de verwachtingen stijl naar beneden: bijna 2,8 miljoen euro negatief in dat jaar, bijna 2,6 miljoen in 2029 en bijna drie miljoen negatief in 2030.
‘Inhoudelijke prioriteiten’
Het overdrachtsdocument adviseert de nieuwe raad daarom: “In aanloop naar een nieuwe bestuursperiode is het voor de raad essentieel om richting te geven aan de toekomstige koers van de gemeente. Niet de financiële beperkingen, maar de inhoudelijke prioriteiten van de raad moeten daarbij leidend zijn. Om op een verantwoorde manier tot een meerjarige (sluitende) begroting te komen, is een heroriëntatie op de gemeentelijke taken en financiën gestart.” Die ondersteunt de nieuwe raad “bij het scherp krijgen van die prioriteiten door inzicht te bieden in opgaven, rollen en mogelijke keuzes.”
FPB-gemeenterapporten
Het Fries Planbureau publiceerde in februari rapporten over ‘brede welvaart’ in alle 18 Friese gemeenten, dus ook over Tytsjerksteradiel. Die rapporten beginnen met de volgende alinea: ‘Hoe gaat het écht met … (Tytsjerksteradiel)? Hoe staat de gemeente ervoor op het gebied van gezondheid, welzijn, werk, wonen en leefomgeving? En hoe ontwikkelen deze aspecten zich door de tijd heen?’
In de tweede alinea stellen de rapporteurs van het FPB de vraag: ‘Hoe zorgen we ervoor dat Tytsjerksteradiel ook in 2040 een plek is waar mensen gezond, verbonden en met perspectief kunnen leven?’
‘Bij gelukkigsten van Nederland’
Het rapport behandelt achtereenvolgens: vergrijzing en ontgroening (meer ouderen, minder jongeren), ‘mienskip’ (bijvoorbeeld verenigingen die het lastiger krijgen ‘gezond’ te blijven), welzijn, bestaanszekerheid, economie (krapte op de arbeidsmarkt), ruimte (vraag naar woningen), leefomgeving en bereikbaarheid.
De laatste tekstpagina betreft het advies, duidelijke keuzes te maken voor de toekomst, zodat ‘brede welvaart’ ook in 2040 nog van kracht is in Tytsjerksteradiel. Daarvoor geldt nu nog, dat de inwoners behoren tot ‘de gelukkigsten van Nederland’.
