‘We moeten iets doen!’ Theun de Vrieslezing
AlgemeenOnder de titel ‘We moeten iets doen!’ verzorgen dit jaar twee sprekers de Theun de Vrieslezing: Elsbeth Etty en Eymert van Manen. Ze hebben zich verdiept in de Februaristaking van 1941 en de trilogie Februari (1962) die Theun de Vries daar over schreef. Van Manen en Etty bestudeerden de archieven, vergeleken de Vries zijn boek met historische (CPN-)documenten en kwamen tot verrassende ontdekkingen. De Theun de Vrieslezing vindt plaats op vrijdag 3 oktober, 20.00 uur in De Schierstins in Feanwâlden. Kaarten (10,00 euro) zijn verkrijgbaar via https://mgtickets.nl/event/3011
Februari
In 1962 verscheen bij uitgeverij Pegasus Februari, de romantrilogie van Theun de Vries over de Februaristaking van 1941. De staking ging de geschiedenis in als het eerste en lange tijd enige massale verzet tegen de Duitse bezetter.
Eymert van Manen (1947), actief als vrijwilliger/historicus bij het Comité Herdenking Februaristaking 1941, verdiepte zich de afgelopen jaren in de achtergronden van de staking en de literaire verwerking daarvan door Theun de Vries. Van Manen bestudeerde onder andere de in het Literatuurmuseum bewaarde interviews die De Vries al in 1954 maakte met Februaristakers. Ook bekeek hij in het bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis ondergebrachte CPN-archief documenten over de bemoeienissen van de partij met de destijds politiek gevoelige roman Februari.
Van Manen deelde zijn kennis met Elsbeth Etty (1951) die op zijn initiatief werkt aan een boek dat ter gelegenheid van 85 jaar Februaristaking in 2026 verschijnt bij uitgeverij Querido onder de titel ‘We moeten iets doen!’ Getuigenissen over de Februaristaking.
Ter voorbereiding (her)las Etty alles wat over de staking is geschreven. Opnieuw maakte Theun de Vries zijn roman een verpletterende indruk op haar.
Om erachter te komen hoe de auteur er in slaagde over te brengen wat honderdduizenden Amsterdammers ertoe bracht op te staan tegen de oppermachtige Duitse bezetter en zijn NSB-handlangers, onderzocht ze de ontstaansgeschiedenis van het boek. Etty ontdekte wie de in Februari onder gefingeerde namen figurerende stakingsleiders en andere hoofdrolspelers waren. Ze ontdekte ook dat de fictie van De Vries de werkelijkheid soms dichter nadert dan alle non-fictie die aan de staking is gewijd.
