Ton en Corien uit Drachten strijden tegen plastic in zee en voor de schildpadden op Kaapverdisch eiland Sal

Thuis draait alles om groente en fruit, maar hun hart ligt inmiddels ook op een kaal, zonovergoten eiland voor de kust van West-Afrika. Ton en Corien uit Drachten, eigenaren van Vershal de Frambozenboerderij, zetten zich in voor de natuur op Sal, een van de eilanden van Kaapverdië. Daar spoelt dagelijks plastic aan op de stranden waar zeeschildpadden hun eieren leggen.

Het begon als een gewone vakantie jaren geleden. Het witte zand, de ruige kust en het heldere water maakten indruk. Maar wie verder loopt dan het hotelstrand, stuit op flessen, netten, doppen en zakken. Sindsdien laat het eiland hen niet meer los. Ton die veelal op het eiland vertoefd reed wekenlang over Sal om het afval in kaart te brengen. “Ik ben enorm geschrokken van de hoeveelheid afval op dit eiland.”

Kraamkamer van de onechte karetschildpad

Op Sal liggen meerdere beschermde gebieden en natuurreservaten. Ze vormen een belangrijk toevluchtsoord voor de onechte karetschildpad (Caretta caretta). Elk jaar kruipen de vrouwtjes ‘s nachts het strand op om hun eieren in het zand te begraven. Baía da Murdeira is een beschermd reservaat met koraalriffen en een rijk onderwaterleven. Serra Negra, aan de oostkant van het eiland, is kust- en broedgebied tegelijk.

Afval in het reservaat

Bij de ingangen van de reservaten staan borden die duidelijk maken wat wel en niet mag. Toch wordt juist daar verschrikkelijk veel afval gedumpt. Daarnaast brengt de zee een constante stroom plastic mee. “Zo’n 60 tot 70 procent daarvan komt uit Europa. Stromingen voeren het over de oceaan naar de Kaapverdische kusten, waar het tussen de stenen en in de duinen blijft liggen”, legt Ton uit.

Voor de schildpadden is dat levensgevaarlijk. Vrouwtjes moeten zich door het afval heen werken om te nestelen en pas uitgekomen jongen raken verstrikt op weg naar zee. In het water zien schildpadden drijvend plastic gemakkelijk aan voor voedsel.

Een druppel op de gloeiende plaat

Project Biodiversity, de natuurorganisatie op Sal die zich inzet voor zeeschildpadden en andere bedreigde dieren, houdt met zo’n 200 vrijwilligers stranden, havens en duinen schoon. Bij een van de acties haalde een groep kinderen samen een ton plastic van de stranden. Ook inwoners lopen langs de kust en rapen onderweg afval op. Ton heeft er grote bewondering voor, maar blijft realistisch. “Een ton lijkt veel. Maar als ik een inschatting mag maken, ligt er op het hele eiland tussen de 100.000 en 500.000 ton afval of meer. Dat haal je niet weg met 200 vrijwilligers.”

Ton sprak met Project Biodiversity op hun kantoor en wil zich als vrijwilliger bij de organisatie aansluiten. Zijn ervaringen deelt hij op zijn Facebookpagina Tonnies Heart for Nature Sal Kaapverdië.

Ons afval, hun strand

Volgens Ton moet het probleem bij de bron worden aangepakt, met steun van de overheid. “Was het niet zo dat de vervuiler betaalt? Dan zouden we Europa verantwoordelijk moeten stellen voor de berg afval die hier aanspoelt.” De rest komt van inwoners en toeristen.

Recyclen en werkgelegenheid

Ton wil niet alleen het plastic van de stranden halen, maar er ook iets waardevols mee doen. Het plan is om met hulp van anderen het ingezamelde plastic te recyclen tot grondstoffen voor nieuwe producten. Een kleine recyclingfabriek op Sal zou bovendien werkgelegenheid kunnen creëren voor de lokale bevolking. Ook toeristen kunnen er kennismaken met het project en zien hoe afval een tweede leven krijgt.

Elke gift is welkom

Om deze plannen te realiseren en het project voort te zetten, zijn donaties en sponsoren van harte welkom. Particulieren en bedrijven die willen bijdragen aan een schoner Sal kunnen het initiatief financieel ondersteunen. Bij Vershal De Frambozenboerderij in Drachten staat een melkbus waarin bezoekers een vrijwillige bijdrage kunnen doen. Ook is het mogelijk om een bedrag over te maken op rekeningnummer NL57 SNSB 0866757473 , t.n.v.  A.A. Melfert onder vermelding van Tonnies Heart for Nature.

Groot of klein, elke gift is zeer welkom en helpt Ton en Corien om hun plannen voor een schoner eiland verder te brengen.