De Hervormde kerk van Anjum, Friesland. Het bouwwerk, dat oorspronkelijk waarschijnlijk uit de 12e eeuw dateert, is een rijksmonument (rm 31557). Foto: Wutsje / Wikipedia

Open Monumentendag 2025 in Friesland: gebouwd om te blijven

9 september 2025, 10:30 Algemeen

Op zaterdag 13 en zondag 14 september 2025 staat heel Friesland in het teken van de Open Monumentendag. Tijdens dit landelijke evenement openen honderden monumenten gratis hun deuren. Het thema van dit jaar is “Erfgoed & Architectuur”, met de toepasselijke slogan “Gebouw(d) om te blijven”. Het verwijst naar de blijvende waarde van architectuur en sluit aan bij het feit dat het in 2025 precies vijftig jaar geleden is dat het Europese Jaar van het Architectonisch Erfgoed werd uitgeroepen. Het weekend biedt een unieke kans om verhalen, gebouwen en plekken te ontdekken die ons verleden met het heden verbinden.

Ontdekkingen in Beetsterzwaag, Burgum, Dokkum en Drachten

In Beetsterzwaag kunnen bezoekers een informatieve wandelroute volgen langs karakteristieke panden zoals het Lycklamahûs en Huize Lyndenstein. Tevens is er een lezing over bouwtekeningen uit de vroege twintigste eeuw, die een inkijk geven in de ontwikkeling van het dorp en zijn landhuizen.

In Drachten staat vooral het modernere erfgoed in de belangstelling. Bezoekers kunnen kennismaken met de invloed van de Stijlbeweging, die begin twintigste eeuw haar sporen naliet in de stad. Een bijzonder voorbeeld is het Van Doesburg-Rinsemahuis, ontworpen door Theo van Doesburg, dat speciaal voor publiek toegankelijk is. Het laat zien hoe vernieuwende ideeën over vorm en kleur hun weg vonden naar de Friese architectuur en hoe modern erfgoed inmiddels ook zijn plaats opeist binnen Open Monumentendag.

Ook Burgum doet mee. Hier staat de Kruiskerk centraal, een eeuwenoud godshuis met bijzondere verhalen. Op het kerkhof bevinden zich vijf geallieerde oorlogsgraven uit de Tweede Wereldoorlog, die herinneren aan een Britse bommenwerper die in 1941 neerstortte. Tijdens Open Monumentendag worden rondleidingen verzorgd, waarbij zowel de architectuur van de kerk als de betekenis van dit stukje oorlogsgeschiedenis aandacht krijgt. Zo wordt het monument niet alleen beleefd als een gebouw, maar ook als drager van herinnering en respect.

Noardeast-Fryslân en Dokkum

In Noardeast-Fryslân is het programma breed opgezet. De Stichting Monumentenbehoud Noardeast-Fryslân, die 28 kerktorens en 7 molens beheert, zet tijdens dit weekend haar deuren open. Daarmee krijgen bezoekers de kans om erfgoed te ontdekken dat normaal gesproken vaak gesloten blijft.

Een hoogtepunt vormt de Michaëlkerk in Anjum, gebouwd rond 1160 en een van de oudste kerken in Friesland. Binnen vinden bezoekers unieke elementen zoals een hagioscoop, een sacramentshuisje en een Van Dam-orgel uit 1875.

Ook Dokkum zet zichzelf op de kaart. De vestingstad is rijk aan historie, met haar bolwerken en monumentale binnenstad. Museum Dokkum organiseert activiteiten en exposities, en lokale gidsen nemen bezoekers mee op stadswandelingen. Zo wordt de geschiedenis van de stad opnieuw tot leven gebracht, van handel en religie tot de verdediging van de stadsmuren.

Erfgoed voor iedereen

Het mooie van Open Monumentendag is dat erfgoed letterlijk voor iedereen toegankelijk wordt. Jong en oud kunnen gratis binnenstappen en ontdekken hoe rijk de Friese monumenten zijn. Met behulp van de handige Open Monumentendag-app kan iedereen een persoonlijke route uitstippelen en activiteiten in de buurt vinden.

Een uitnodiging

Met het thema “Gebouw(d) om te blijven” nodigt Open Monumentendag ons uit stil te staan bij de waarde van erfgoed. Het gaat om stenen én verhalen, om geschiedenis én toekomst. Of je nu in Beetsterzwaag een landhuis bekijkt, in Burgum bij de Kruiskerk stilstaat, in Drachten modern erfgoed ontdekt of in Dokkum en Anjum de eeuwenoude torens bezoekt: overal in Friesland is er het weekend iets bijzonders te beleven.

Huize Lyndenstein, één van de historische panden in Beetsterzwaag.

Actueel

Halve finale acro in Meppel kent twee gezichten voor GYM Academy Dokkum.

Prachtige resultaten voor acro teams GYM Academy Algemeen 2 uur geleden

De halve finale acrogym in Meppel kende voor GYM Academy Dokkum zowel hoogte- als dieptepunten. In een zeer warme wedstrijdhal, met beperkte ruimte voor toeschouwers, kwamen zes..

De kampioensploeg (links) en rechts de dansers in actie.

ModèstoDûns Europees kampioen en op weg naar het WK Algemeen 4 uur geleden

Het juniorenteam van ModèstoDûns heeft op zondag 17 mei in Bottrop (Duitsland) een fantastische prestatie geleverd door Europees kampioen te worden in de categorie Junior Lyrical..

Dit bankje in de Sluisfabriek in Drachten is nog in de maak, door jongeren van Colorful Beginnings in Smallingerland. Als het klaar is, krijgt het een plekje ergens in de gemeente, is het streven.

Regenboog Smallingerland gaat ‘los’ op zondag 7 juni Algemeen 5 uur geleden

Vanaf begin 2026 is er een club vrijwilligers van alle leeftijden actief onder de naam Regenboog Belang Smallingerland (RBS). Met elkaar willen ze graag bijdragen aan een sociaal..

De gouden ring die werd gevonden in Sumar.

Nederlandse staat koopt bij Sumar gevonden middeleeuwse gouden ring Algemeen 7 uur geleden

Een middeleeuwse gouden ring uit de 9e of 10e eeuw wordt door de Nederlandse staat aangekocht. De ring, die in 1997 door amateurarcheoloog Pieter de Jong in Sumar werd gevonden,..

Boerenstreekmarkt bij Landbouwshow de Friese Wouden zoekt deelnemers Algemeen 7 uur geleden

Op zaterdag 25 juli organiseert Stichting Geitenkeuring De Friese Wouden haar jaarlijkse evenement, dat dit jaar voor het eerst de vorm krijgt van een volwaardige landbouwshow.

Het markante dorpsgezicht van Jelle Dam.

Dorpsgezichten II van Hetty Combs in De Spitkeet Algemeen 8 uur geleden

Vier jaar na de eerste presentatie krijgt het portrettenproject van kunstschilder Hetty Combs een vervolg met een tweede tentoonstelling. Van 6 juni tot en met 28 augustus 2026 i..

Beroemde tuinbeelden van Van Logteren weer thuis in Beetsterzwaag Algemeen 9 uur geleden

Na decennia van omzwervingen staan ze weer op hun oude plek: vijf achttiende-eeuwse dierenriembeelden van de Amsterdamse beeldhouwer Jan van Logteren zijn feestelijk onthuld in..

Open tuinen dag bij tuinvereniging de Wrottersploech in Drachten.

Zaterdag 6 juni Open tuinen dag Algemeen 10 uur geleden

Zaterdag 6 juni van 11.30 tot 14.30 organiseert tuinvereniging de Wrottersploech in Drachten een open tuinen dag op de Zandige Wijk, op het tuincomplex aan de Noordereind 20A.

Een leerling van Firda bezig met het maken van fast fashion.

Wat is fast fashion en wat kun je ermee? Algemeen 11 uur geleden

De afgelopen weken zijn leerlingen van FIRDA, samen met het kunstenaars duo Joris Collier en Gerdie de Jong, aan het werk gegaan met het thema Fast Fashion.

De Marko's tijdens de avondvierdaagse in Burgum.

Muzikale eindoptocht avondvierdaagse Burgum Algemeen gisteren

Onder luid applaus en feestelijke muziek is vrijdagavond de Avondvierdaagse in Burgum succesvol afgesloten. Honderden wandelaars liepen het laatste deel van de route onder begele..

Festival ‘Fan Turf Nei Talint’ bij de Leijen in Rottevalle Algemeen 1 jun, 17:00

Een bijzonder samenwerkingsproject van Brassband Soli Deo Gloria uit De Tike en Brassband De Bazuin uit Rottevalle brengt op zaterdag 13 juni 2026 de rijke geschiedenis van De..

De bingo bij 20 jaar Doarpswurk. V.l.n.r.: directeur Theo Andreae, burgemeester Fred Veenstra en oud-voorzitter Doeke Fokkema (één van de drie bingo-winnaars).

Doarpswurk viert 20-jarig bestaan met burgemeester als ‘bingo-koning’ Algemeen 1 jun, 15:59

Het twintigjarig bestaan van Doarpswurk (de federatie van Friese dorpshuizen en dorpsbelang-verenigingen) is in dorpshuis De Buorskip in Beetsterzwaag gevierd met een..

Grote inzet van politie na melding vechtpartij bij Noardburgum.

Grote politie inzet na melding vechtpartij bij Noardburgum 112 1 jun, 15:27

De politie kreeg zondagavond omstreeks acht uur een melding van een vechtpartij waar meerdere mensen bij betrokken zouden zijn. Meerdere politie voertuigen en de koninklijke mare..

Arnout Wijma op jacht naar een treffer op aangeven van Geertje Bijlsma.

KV Flamingo’s 1 verliest van OKO/BIES, KV Flamingo’s 2 behoudt koppositie Algemeen 1 jun, 15:17

Op een warme zaterdag 30 mei stonden het eerste en tweede team van KV Flamingo's op Sportpark De Swadde tegenover OKO/BIES. Waar Flamingo's 1 de punten moest laten aan de bezoeke..

Natuurbadwandeling in Earnewâld Algemeen 1 jun, 15:00

Op donderdag 4 juni is er een bijzondere wandeling onder begeleiding. De wandeling is bedoeld is om je onder te dompelen in de natuur, een idee dat uit Japan komt en dat Shinrin..

Een beeld van het schoolkorfbaltoernooi in Buitenpost.

KV Flamingo’s organiseert succesvol eerste schoolkorfbaltoernooi Algemeen 1 jun, 14:49

Op donderdag 28 mei 2026 organiseerde KV Flamingo's voor het eerst een schoolkorfbaltoernooi op sportpark De Swadde in Buitenpost. De kinderen van basisscholen De Mienskip, De Li..