Friese kastelen open tijdens landelijke Dag van het Kasteel
AlgemeenTraditioneel is Tweede Pinksterdag de Dag van het Kasteel. In heel Nederland zijn kastelen geopend voor het publiek en worden bezoekers meegenomen in een rijk verleden. Het landelijke thema is in 2024 Aan tafel. In Fryslân zet de Friese kastelenorganisatie Staten en Stinzen zich in voor het bekend maken en behouden van de Friese kastelen, de staten en stinzen en buitenplaatsen en nog meer. Daar is de komende pinksterdagen veel te beleven.
Los van kasteelhapjes en drankjes worden er bij museum Martena workshops zwaardvechten gegeven voor kinderen. Op Fogelsangh-State wordt verteld over etiquette bij een diner en is er in het museum van alles te zien over dineren in de 19e eeuw. Speciaal voor de Dag van het Kasteel bezoekt Age Looxma-Ypeij, de begeerlijke vrijgezel van destijds, zijn landgoed Vijversburg, samen met zijn gezelschapsdame Helena Mallinkrodt. Op Harstastate siert een gedekte tafel de eetkamer en kan de bezoeker zich wanen te gast te zijn bij een negentiende eeuws diner. En het Eysingahuis in Leeuwarden toont over hoe er gegeten werd in de winterperioden, als de adel zich terugtrok in de stadswoningen. Dekemastate in Jelsum dekt de tafels met het mooiste damast dat er in de linnenkasten aanwezig is. Er wordt uitleg gegeven over hoe het damast goed te behouden, maar ook hoe er in de tijd van de oorspronkelijke bewoners gegeten werd.
Landgoed Vijversburg
Speciaal voor de Dag van het Kasteel bezoekt Age Looxma-Ypeij, de zeer begeerlijke vrijgezel van destijds, zijn landgoed samen met zijn gezelschapsdame Helena Mallinkrodt. Wil jij met Age aan tafel zitten? Dan moet je wel weten hoe dat hoort. Ga daarvoor eerst een “proeve van bekwaamheid doen” en laat zien hoe je het zilver laat glanzen en de servetten in mooie waaiers vouwt. En laat zien hoe de tafel gedekt moet worden met al die verschillende messen, vorken en lepels. Help bij het borduren van de tafelkleden en beschilder het porselein. De dag wordt muzikaal omlijst door de dames van Vocaal Ensemble Intermezzo, die hun mooiste jurken uit de kast hebben getrokken. Dichter Ronald Wijnia zorgt voor een extra romantisch tintje. De activiteiten vinden plaats op Pinkstermaandag 20 mei van 11.00 – 17.00 uur, zie voor het exacte programma op www.vijversburg.nl
Gedekte tafel op Harsta State
Ter gelegenheid van de Dag van het Kasteel is de eettafel in de zaal van Harsta State gedekt aan de hand van een menu van eigenaresse freule Amelia Gerardina van Andringa de Kempenaer uit 1866. Servies, bestek en tafelkleed en de overige aankleding komen uit de collectie van Hendrick de Keyser Monumenten en worden speciaal voor deze gelegenheid tentoongesteld in Harsta State. Op de tafel menukaarten met het menu uit 1866 en de namen van de toenmalige genodigden. Een kijkje in het verleden! Tijdens het pinksterweekend is Harsta State op zaterdag te bezoeken van 10.00 tot 17.00 uur en op zondag en maandag van 13.00 tot 17.00 uur. Toegangskaarten zijn verkrijgbaar bij het Kennis- en Ynformaasjesintrum Terp Hegebeintum.
Fogelsangh-State
Kastelen, buitenhuizen zijn de groene parels in het landschap. Zo is Fogelsangh-State gezichtsbepalend voor de gemeente Noardeast Fryslân. De meeste landgoederen zijn van oudsher geheel zelfvoorzienend. Producten van het landgoed werden door de vele personeelsleden verwerkt tot zeer uitgebreide diners. De Dag van het Kasteel is bij uitstek een goede gelegenheid om dit erfgoed en het rijke verleden eens nader te bekijken en om kennis op het gebied van etiquette op te doen. Dag van het Kasteel op Fogelsangh-State Pinkstermaandag van 13:00-17:00 uur.
‘Aan tafel’ in Huis Van Eysinga
Het grootste deel van het jaar woonde het gezin Van Eysinga in hun landhuis op het platteland, in Langweer. Maar in de wintermaanden was de stadswoning aan de Koningsstraat hun thuis. Hier zat de heer des huizes, Frans Julius Johan van Eysinga, grietman van Doniawerstal en lid van Provinciale Staten van Friesland, dicht bij het vuur. Dicht bij de Kanselarij en het Landschapshuis waar belangrijke beslissingen werden genomen. Het moet in en om de Koningsstraat een komen en gaan van raadsheren en regenten geweest zijn. In het Huis Van Eysinga is de route vande keuken ( ‘downstairs’) naar de eetkamer (‘upstairs’) een onderwerp dat in de audiotour altijd aandacht krijgt. Goed om te weten: kinderen tot 18 jaar gratis toegang!
Openingstijden: vrijdag 17 mei en zaterdag 18 mei 10.30 – 16.30 uur; zondag 19 mei en maandag 20 mei 13.00 – 16.30 uur.
Gladgestreken, goed gedekt op Dekemastate!
Wat velen niet weten is dat van oorsprong Dekema State een kasteel was in de vorm van een versterkte toren met slotgracht. In de vroege Middeleeuwen droeg het kasteel de naam Camstrastate. Op 20 mei is iedereen welkom om de sfeer te proeven van deftig tafelen in Dekema State. Er zal aandacht worden besteed aan tafelmanieren, fraai dekken en tafellakens. Her en der in de state zullen vrijwilligers de historie laten herleven en een toelichting geven over gebruik van damast, wassen en het persen ervan en de etiquette aan tafel. Vanaf 13:00-16:00 uur bent u welkom om uw toegangskaartje te kopen à € 5,00 en sluit de state om 17:00 uur. Kinderen hebben gratis toegang, en natuurlijk is er ook altijd nog de prachtige tuin met terras om heerlijk nog even van een lekkernij te genieten.
