Kunnen stenen spreken?
AlgemeenVrijdagmiddag is in de Grote Kerk van Dokkum door burgemeester Johannes Kramer de tentoonstelling Sprekende Stenen geopend. De expositie vertelt via verschillende soorten stenen het verhaal van Dokkum en haar inwoners. Het gaat over de historie van de Sint Martinuskerk en de Markt, over het ontstaan van Dokkum, over vroeger en ook over nu. De verhalen achter de zerken op de vloer van de Grote Kerk vormen de rode draad van de tentoonstelling. Amateur historicus Jan de Jager schreef een boek over deze grafstenen genaamd ‘Sprekende Stenen’, waarvan hij het eerste exemplaar vrijdagmiddag uitreikte.
Rijke historie
‘Bezoekers van de Grote Kerk lopen vaak met hun ogen naar de grond gericht,’ vertelt Dirk Osinga, één van de leden van de expositiecommissie. ‘Omdat ze nieuwsgierig zijn naar wie hier begraven zijn. Ze vragen zich af of er nog verre verwanten in de kerk liggen of zijn geïnteresseerd in de rijke historie van de zerken. Daarom is deze expositie in het leven geroepen’ Bij de laatste grote renovatie van de Grote Kerk in 1964 hebben de grafstenen, die al eeuwen in de kerk liggen, een nieuwe plek gekregen in de vloer van het gebouw. Over die zerken gaat de tentoonstelling. Hoewel De Jager veel historie heeft kunnen achterhalen, zijn niet alle verhalen achter de zerken volledig achterhaald. ‘Er ligt bijvoorbeeld een zerk met de naam van een vrouw met haar 13 kinderen. We hebben geen idee wat er met hen is gebeurd,’ vertelt hij. Daarom is hulp van bezoekers die meer weten over de geschiedenis van Dokkum van harte welkom.
Gedachtenissteentjes
In de kerk liggen ook gedachtenissteentjes. Vroeger werden de namen van overledenen in steen gebeiteld. In onze tijd wordt er tijdens een kerkdienst een gedachtenissteentje met de naam van de gestorvene op de gedachtenistafel gelegd. Aan het einde van het kerkelijk jaar, op Eeuwigheidszondag, krijgen de nabestaanden dit steentje mee naar huis.
Happy Stones en frottage
In de expositie zijn ook happy stones opgenomen. Deze kleurrijke stenen spreken een eigen taal. Het idee van een happy stone is een glimlach bij de vinder van de steen tevoorschijn te toveren en vriendelijkheid te verspreiden. Deze steentjes zijn gemaakt door het enthousiaste team van ‘De Kunstgreep’, gevestigd in het Bolwerk. Ze hebben ook Blije Keien gemaakt: uitvergrote happy stones van papiermache´. In de tentoonstelling kunnen bezoekers ook een afdruk van een stukje van een zerk maken door zogenaamd rubbing of frottage. En wie wil kan een happy stone maken.
‘Sprekende Stenen’ is te zien van 13 mei t/m 11 september 2023 op woensdag-, vrijdag-, zaterdag- en zondagmiddag in de Grote Kerk op de Markt te Dokkum. Openingstijden van 14.00 – 17.00 uur. Na 11 september is de tentoonstelling alleen op zaterdagmiddag te bezoeken. Het boek Sprekende Stenen van Jan de Jager is in de Grote Kerk verkrijgbaar.
