‘Underweis’ in De Schierstins: reizen door Fryslân door de ogen van Klaas Koopmans
AlgemeenVan 5 september tot en met 18 oktober 2026 staat in De Schierstins in Feanwâlden het werk van de Friese schilder Klaas Koopmans (1920–2006) centraal. Onder de titel ‘Underweis – met de kunst van Koopmans’ presenteert De Schierstins een selectie schilderijen uit een privécollectie van Van der Zwaag & Van der Zwaag uit Kollumersweach/Feankleaster.
De tentoonstelling nodigt bezoekers uit om opnieuw te kijken naar het Friese landschap en de dorpen die ons omringen. Niet zozeer als een vast decor, maar als een voortdurend veranderende wereld vol kleur, beweging en emotie.
De schilder die altijd ‘underweis’ was
Klaas Koopmans werd in 1920 geboren in Garyp en groeide uit tot een van de meest oorspronkelijke Friese schilders van zijn generatie. Hij werkte aanvankelijk als huisschilder, maar tekenen en schilderen waren al vanaf jonge leeftijd zijn grote passie. Hij ontwikkelde een herkenbare, expressionistische schilderstijl.
Koopmans was een schilder die letterlijk en figuurlijk voortdurend onderweg was. Met een schetsboek bij zich trok hij eropuit om mensen, landschappen, dorpen en alledaagse taferelen vast te leggen. Het Friese landschap en de directe omgeving van zijn woonplaats vormden een belangrijke inspiratiebron.
Koopmans registreerde niet alleen een landschap, hij beleefde het. Een lucht, een boom, een boerderij of een dorpsstraat kon aanleiding zijn voor een schilderij waarin stemming en emotie minstens zo belangrijk zijn als de herkenbaarheid van de plek.
Een landschap dat dreigt te verdwijnen
In ‘Underweis’ vormen dorpsgezichten en landschappen de rode draad. De werken laten Fryslân zien zoals Koopmans het kende en ervoer. Daarmee krijgen de schilderijen ook een documentair karakter.
Koopmans leefde in een periode waarin het Friese platteland ingrijpend veranderde. Het kleinschalige landschap maakte op veel plaatsen plaats voor grotere en meer uniforme landbouwgebieden. Juist in dat veranderende landschap had Koopmans oog voor het kleine en karakteristieke: een boom langs een sloot, een boerderij, een bepaalde lichtval of de weidsheid van het land. Zijn dochter verwoordde het in een terugblik treffend: ‘Kijken is iets anders dan zien.’
Meer dan de ‘gestichtstekeningen’
Klaas Koopmans is bij een breed publiek vooral bekend geworden door de indringende tekeningen die hij maakte tijdens zijn verblijf in psychiatrische instellingen, onder meer in Franeker. Die werken hebben een belangrijke plaats in zijn oeuvre en hebben veel aandacht gekregen. Maar ‘Underweis’ laat juist een andere kant van de kunstenaar zien: de schilder die eropuit trok, die bleef kijken en die het landschap, de dorpen en de natuur steeds opnieuw vastlegde.
Te zien in de Schierstins
De tentoonstelling is te bezoeken van 5 september tot en met 18 oktober 2026 in De Schierstins, Haadstrjitte 1 in Feanwâlden. Op zaterdag 12 september vindt er een officieel openingsmoment plaats. De Schierstins is van dinsdag tot en met zondag geopend van 13.30 tot 17.00 uur.
