Levende lijntjes in landschap en leven: Albert van der Ploeg ontvangt eerste bramen bij Brommels!

Jaarlijks reikt de organisatie van het Friese bramenfestijn Brommels! de allereerste rijpe bramen uit aan iemand die zich op bijzondere wijze inzet voor het landschap of de Wâldpykcultuur van de Noardlike Fryske Wâlden. Dit jaar gaat die eer naar Albert van der Ploeg. Een man met een indrukwekkend netwerk van ‘levende lijntjes’ – het thema van deze editie – in zowel natuurbeheer, politiek als de mienskip.

Met de zon, een prachtige tuin, een bakje thee en nieuwsgierige dieren die af en toe langsliepen, voelde het interview met Albert van der Ploeg eerder als een gezellig samenzijn dan een formeel gesprek. De setting: de tuin van Atsje Lettinga, een van de initiatiefnemers van het bramenfestijn. De sfeer: warm, open en vol verhalen.

En dat past precies bij het thema van dit jaar: Levende lijntjes.

Lijntjes in alles

“Libjende linen binne toarnbeitûken dy’t oeral groeie”, legt Atsje uit. “Mar it binne ek de elzensingels, wâlen en houtwâlen fan ús kûlisselânskip. Ea betocht en plante troch minsken, mar no libben erfguod wêrfan ‘t alles groeit en bloeit.”

En dan zijn er de menselijke lijntjes: “Wêrom wurket it mei de iene persoan wol en net mei in oar? It hat allegear te krijen mei ferbining. Yn ‘e natuer, mar ek yn hoe’t wy mei-inoar omgeane.” 

Precies daarom koos de organisatie van Brommels! dit jaar voor Albert als ontvanger van de eerste bramen. “Hy is in echte krúsbestower”, zegt Sigrid, promotor van het bramenfestijn. “In ferbiner fan minsken, ideeën en belangen, altyd sykjend om lykwicht. Yn ‘e polityk, yn it lânskip, en yn it deistich libben.”

Naast het potje met de eerste en verse bramen kregen Albert en zijn vrouw Betsy namens de commissie ook het boek Bij de bramen langs, waarin alles te lezen valt over bramen. Met de woorden “gedreven door passie om beweging te krijgen bij de mensen om je heen” overhandigde Atsje dit boek.

Van boer tot bestuurder

Albert noemt zichzelf met een knipoog een klaaiklút die in Wâldpyk wurden is. Hij groeide op een boerderij op Tibben ûnder Ie op, studeerde in Wageningen en keerde daarna terug naar de boerderij. “Mar ik frege my ôf oft dat my echt lokkich meitsje soe. Dat ik kaam úteinlik yn it ûnderwiis telâne, en joech feehâlderij oan de lânbouskoalle yn Dokkum. Dêr moete ik Betsy, myn frou. Sy joech wiskunde en biology.”

Inmiddels wonen ze in Readtsjerk op een boerderij, met zicht op zowel de Wâlden als het open Bûtefjild. “Prachtich plakje”, zegt Albert. “Sy hâldt fan romte, ik hâld fan beammen. Alles wat ik plantsje, wol sy wer kwyt”, lacht hij.

Naast het onderwijs ging Albert de lokale politiek in. Eerst raadslid, toen wethouder in Dantumadiel en Dongeradeel. “In prachtige tiid. In protte ferbiningen, in protte minsken. As wethâlder moatst goed harkje: wat broeit der yn ‘e ried, yn ‘e mienskip? En hoe hâldst al dy ferbiningen yn libben?”

Lijntjes met het landschap

Zijn werk als voorzitter van de Noardlike Fryske Wâlden sloot daar naadloos op aan. “Boeren en natuer byinoar bringe.” Hij kijkt met trots terug op dat werk: “As wy goed soargje foar de hagen en wâlen, sil de biodiversiteit fansels tanimme. It giet allegear om lykwicht: “wat jo út ‘e grûn helje, moat der ek wer op.”

Hij herinnert zich nog goed de eerste ledenvergadering. “Ik tocht dat wy wat dwaan moasten dat ferbynt. Dat ik begûn mei it sjongen fan De Wâldsang. De tekst waard werjûn op in projektor. Earst stie ien man op, en doe de hiele seal. Sjongen ferbynt. Krekt as de natuer.”

Balans is ook thuis het sleutelwoord. Albert en Betsy, inmiddels grootouders, runnen samen een boerderij in Readtsjerk. Van schapen tot kippen, van kalkoenen tot ganzen – hun erf ademt diversiteit en liefde voor het land. “Sûnder romte foar elkoar is der gjin romte om dysels te ûntwikkeljen”, benadrukt Betsy. “Jimme dogge it tegearre, neist elkoar.”

Een leven vol lijntjes

De lijst van nevenfuncties van Albert is indrukwekkend: voorzitter van de Coöperatie Akkrumer Goedland U.A. in Akkrum, lid van de wolvencommissie, betrokken bij gaswinning in de Waddenzee, voorzitter van een kleindiervereniging Frisia en de lijst is nog langer. Altijd met dezelfde benadering: verbinding zoeken, zonder druk te zetten.

Een anekdote over het insemineren van een varken illustreert zijn filosofie treffend: Ooit kwam Albert thuis van een evenement in Dokkum met een bijzonder cadeau voor Betsy: een varken. “Ik tink datsto dit wol leuk fynst”, zei hij droogjes. Toen het varken later ‘toe was aan gezelschap’, besloot Albert het zelf te insemineren. “Ik hie it noch nea earder dien, mar op basis fan in fideo dy’t ik ienris oan myn studinten sjen litten hie, haw ik it besocht. Mar ik koe de rêst net fine, dus it slagge net”, lacht hij. “Letter, doe’t ik rêstich wie, gie it sa maklik. Sa giet it mei alles: set gjin druk, en it wurket meastentiids better.” Uiteindelijk kwamen er een stuk of 10, 11 biggetjes uit. 

Terug bij de bramen

Albert was betrokken bij de allereerste opzet van Brommels! Het idee erachter was dat boeren hun land openstelden, zodat mensen bramen konden plukken én kennis konden maken met het boerenleven. Hij werkte destijds samen met initiatiefnemer Marjan Vroom, die in 2022 overleed. “Wy wiene it net altyd iens, mar wy sochten wol de gearwurking”, vertelt Albert. 

En precies dat is waar Brommels! voor staat: levende lijntjes tussen mens en natuur, tussen boeren en burgers, tussen verleden en toekomst.

Programma Brommels!

De aanbieding van de eerste bramen gaat vooraf aan het evenement Brommels! dat dit jaar op zaterdag 23 en zondag 24 augustus wordt gehouden. Het complete programma is te vinden op brommelsfestijn.nl. Brommels! is gratis te bezoeken. Alleen voor deelname aan workshops wordt een bijdrage gevraagd.