Loman-expositie Museum Opsterlân verlengd en vernieuwd

14 september 2024, 09:43 Algemeen

Museum Opsterlân in Gorredijk verlengt de succesvolle tentoonstelling ‘Door de ogen van Jan Loman’ tot eind september. Speciaal hiervoor wordt de huidige expositie aangevuld met nog enkele niet eerder getoonde werken van de gevierde kunstenaar, dichter en fotograaf. Ook wordt de Loman-documentaire Stiller om de Noord toegevoegd. Historicus en kunstkenner Bert Looper houdt een extra lezing over Loman en zijn tijd. En er komt nog een Loman-kinderworkshop in het museum.

De expositie ‘Door de ogen van Jan Loman’ in Museum Opsterlân maakt deel uit van de Jan Loman-manifestatie die samen met de Stichting Historisch Beetsterzwaag is georganiseerd. De expositie in Beetsterzwaag laat de kunst zien waarmee Loman (1918-2006) bekend is geworden. Museum Opsterlân toont ruim 30 werken – bijna allemaal afkomstig uit privécollecties – die grotendeels niet eerder zijn tentoongesteld. Zoals bijvoorbeeld dertien getekende landschappen uit 1959. Deze vroege werken laten al goed zien wat het werk van de latere Loman karakteriseert: de focus op de essentie. Loman laat weg wat er niet toe doet, een paar haaltjes zijn voldoende.

Experiment

Typerend voor Loman is ook zijn behoefte om te experimenteren. In de eerste expositieruimte hangt naast de vroege schetsen een fotoreportage die Loman toont in een grote tuin waarin veel omgezaagde bomen liggen. Met potjes verf zie je de kunstenaar rondlopen en de kopse kanten van de boomstammen inkleuren, met verrassend effect. De tuin als installatie.

Daar weer naast hangen twee werken die omschreven worden als aquarellen. Loman zelf spreekt echter van ‘douchekunst’. Want het zijn geen aquarellen die op het tekenbord met penseel gemaakt zijn, maar in de badkuip met de druipende douchekop als kwast.

Loman maakte ook ruimtelijk werk. Te zien zijn een houtsculptuur en door Loman beschilderde blokken uit een blokkendoos voor kinderen waar hij een compositie van maakte. Loman zag overal om zich heen mogelijkheden om kunst te produceren.

Via QR-codes kunnen bezoekers persoonlijke getuigenissen over de kunstenaar en zijn werk beluisteren. Zo worden de verhalen over tuin en douchekunst verteld door Gerda Tiktak, overbuurvrouw en goede vriendin van Loman.

Abstractie

Loman heeft veel abstract werk gemaakt, met composities van gekleurde vierkanten en rechthoeken. Ook zijn fotografie neigt daartoe. Detailopnames van roestige oppervlakken van containers en schepen doen heel abstract aan.

Net als de vlieseline-collages waarvan Loman de ‘uitvinder’ is. Van deze vrijwel gewichtsloze kunststof uit de kledingindustrie gebruikte hij door hemzelf gekleurde fragmenten in half-transparante composities. Verrassend is een vlieselinewerk met als opschrift ‘dag Klaas’ waarin een zwarte vorm dominant is en die sterk doet denken aan de theepotten van kunstenaar Klaas Gubbels.

Persoonlijk karakter

De film ‘Stiller om de Noord’, vernoemd naar een van de vele haiku’s die Loman schreef, is gemaakt door regisseur Buddy Hermans in samenwerking met Loman. Loman loopt over het strand van Schiermonnikoog en haalt herinneringen op aan belangrijke gebeurtenissen in zijn leven. Een intieme getuigenis die naadloos aansluit bij het persoonlijke karakter van de veelzijdige expositie in Museum Opsterlân. Een verrijking van deze toch al zo gevarieerde tentoonstelling.

Jan Loman, Schiermonnikoog - Ingezonden