Vapen blijft ook op school een groeiend probleem
AlgemeenDe rookvrije generatie die Nederland in 2040 wil bereiken, lijkt nog ver weg. Vier op de tien jongvolwassenen tussen de 18 en 29 jaar roken of vapen. Vooral de opmars van de vape baart zorgen, omdat jongeren steeds jonger met nicotine in aanraking komen. Ook op scholen is het gebruik zichtbaar. Het Singelland in Burgum is daarom gestart met de campagne Vapefree.
Piet Swart, teamleider, docent en interim gezonde schoolcoördinator van Singelland Burgum, ziet dat de problematiek ook binnen de schoolmuren speelt. “Op de wc wordt op school wel regelmatig gevapet, even stiekem tussendoor. Daarom heb ik op alle wc-deuren een postertje geplakt.” Daarnaast zijn op school banners geplaatst en staat er buiten een grote beachvlag die aandacht vraagt voor voor de vapefree campagne.
De actie sluit aan bij de bredere inzet van de school op het gebied van een gezonde leefstijl. Singelland doet bijvoorbeeld in oktober weer mee aan de Smoke Free Challenge. Daarbij beloven leerlingen uit klas 1 gedurende een maand niet te roken. De school behaalde met een door leerlingen ontwikkeld spel zelfs twee keer de overwinning.
Swart vertelt dat leerlingen daarbij niet alleen naar de nadelen van roken keken. “Ze draaiden het eigenlijk om en keken naar wat de voordelen zijn van niet roken, in plaats van naar de nadelen van wel roken.” De leerlingen ontwikkelden onder meer een ganzenbord- en een memoryspel. De aanpak werd landelijk gewaardeerd.
Hoewel de Smoke Free Challenge oorspronkelijk vooral gericht is op roken, krijgt het groeiende gebruik van vapes inmiddels nadrukkelijk aandacht. Vapes zijn aantrekkelijk vormgegeven, gemakkelijk mee te nemen en kunnen nicotine bevatten. Juist die nicotine maakt het gebruik riskant voor jongeren. Kinderlongartsen waarschuwen voor onder meer ontwenningsverschijnselen, concentratieproblemen en gezondheidsklachten. Ook bestaat zorg dat jongeren die beginnen met vapen later gemakkelijker overstappen op gewone sigaretten.
Volgens Swart probeert Singelland het onderwerp breed aan te pakken. “Wat dat betreft zijn we wel heel actief met voorlichting over genotmiddelen en dergelijke bezig.” In klas 3 wordt aandacht wordt besteed aan alcohol en drugs. Ook zijn er theatervoorstellingen, onder meer van theatergroep Smoor.
De aandacht voor vapen past volgens Swart goed binnen zijn eigen rol als gezonde schoolcoördinator. Hij nam die functie tijdelijk op zich nadat zijn voorganger twee jaar geleden vertrok. Vanuit zijn achtergrond als gymdocent vindt hij het onderwerp belangrijk. “Ik vind het heel belangrijk. Ook vanuit mijn vak als gymdocent voor een gezonde leefstijl, daar past dit natuurlijk heel goed bij.”
De overheid wil dat in 2040 geen enkele jongere meer rookt of vapet en maximaal vijf procent van de volwassenen nog rookt. Op weg naar dat doel zijn scholen een belangrijke plek om jongeren bewust te maken van de risico’s. Op Singelland Burgum wordt daarom niet alleen gepraat over gezondheid, maar wordt de boodschap ook letterlijk zichtbaar gemaakt op plekken waar het probleem zich voordoet. “Wij doen er alles aan”, zegt Swart. “Een gezonde leefstijl staat bij ons hoog in het vaandel.”
