Nieuw beheerplan voor Natura 2000-gebied Groote Wielen
AlgemeenEr is een nieuw beheerplan voor het natuurgebied de Groote Wielen, tussen Leeuwarden, Ryptsjerk en Gytsjerk. Op 1 november stelden Gedeputeerde Staten van Fryslân het plan vast. De Groote Wielen is voor Fryslân het eerste gebied waarvoor een nieuw Natura 2000-beheerplan is vastgesteld.
Het nieuwe beheerplan is gebaseerd op het vorige plan (2013 tot 2022). Er zijn geen grote inhoudelijke aanpassingen in het plan aangebracht. Een belangrijke wens in dit waterrijke gebied was en is nog steeds een flexibel waterpeil. Dat is gunstig voor de ontwikkeling van bepaalde water-, moeras- en natte graslandplanten, die een leefgebied vormen voor de beschermde soorten in de Groote Wielen.
Afgelopen periode zijn hiervoor al verschillende maatregelen getroffen. Daardoor kan water worden in- en uitgelaten in de Ryptsjerksterpolder en de Warren. Hiermee kan de komende periode de gewenste natte plantengroei ontstaan als leefgebied voor de vogels en andere soorten.
Bescherming van soorten
In de Groote Wielen zijn tien beschermde diersoorten aangewezen, waarvoor de provincie voor geschikt leef-, voedsel- en rustgebied moet zorgen. Het gaat om een aantal broedvogels, zoals de kemphaan, en zeldzame zoogdieren, zoals de Noordse woelmuis en de meervleermuis. (Volgens Freek Nijland, die in een deel van het gebied, vooral de Ryptsjerksterpolder, de vogeltellingen bijhoudt, is de kans klein dat de kemphaan blijvend terugkeert als broedvogel. “Maar zo lang de doortrekkende kemphanen hier overvliegen, kan er wel eens eentje achterblijven om hier te broeden.”)
Ook heeft de Groote Wielen een belangrijke functie als rustgebied voor overwinterende vogels als de smient (eendensoort) en de grutto’s die in het vroege voorjaar in het gebied fourageren, voordat ze hier of elders beginnen met broeden.
Nog drie soorten?
Dan is er ook nog de verwachting dat in de komende periode het Ministerie van LNV nog drie soorten aan de Groote Wielen gaat ‘toewijzen’: de rivierdonderpad, de kleine modderkruiper en de otter. Mocht dat aan de orde zijn, dan wordt het beheerplan hierop later aangevuld. Geen van deze drie soorten in de Groote Wielen is gebonden aan een stikstofgevoelig leefgebied. Dat de otter teruggekeerd is staat vast, gelet op door autoverkeer omgekomen exemplaren in de nabije omgeving.
Menselijke activiteiten
In en rond de Groote Wielen vinden veel activiteiten plaats, zoals regelmatig evenementen. Een aantal van die activiteiten zijn eerder getoetst aan de Wet Natuurbescherming en stonden al in het eerste beheerplan. Die activiteiten staan ook weer in het nieuwe beheerplan en kunnen volgens GS op dezelfde manier doorgaan. Voor nieuwe activiteiten of wanneer er grote aanpassingen aan bestaande activiteiten zijn, is het belangrijk om bij de provincie te controleren of er een ontheffing of vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming nodig is.
Meteen van kracht
Het nieuwe beheerplan kwam tot stand in overleg met onder andere natuur-, landbouw-, landschaps- en waterorganisaties, omwonenden en belangstellenden. Het plan geldt meteen vanaf de dag na publicatie en loopt zes jaar. In deze periode is ruim twee miljoen euro beschikbaar.
