Zo kwam het grootste drijvende zonnepark van de Benelux tot stand

Zo’n 25 belangstellenden kwamen afgelopen zaterdag naar de open dag van Zonnepark Skûlenboarch. Bezoekers kregen de gelegenheid om het omvangrijke drijvende zonnepark van dichtbij te bekijken en vragen te stellen over de aanleg, de techniek, de natuur en de toekomstige stroomproductie. Met 64.872 zonnepanelen is het project niet alleen het grootste drijvende zonnepark in aanbouw van Nederland maar zelfs van de Benelux..

Op de voormalige zandwinplas bij Skûlenboarch is de afgelopen maanden hard gewerkt aan de aanleg van het zonnepark. Inmiddels liggen alle 64.872 zonnepanelen op het water. Daarmee is een belangrijke fase van de bouw afgerond. Het park krijgt een opgesteld vermogen van ongeveer 46 megawatt en moet duurzame elektriciteit gaan leveren aan meer dan 14.000 huishoudens.

Tijdens de open dag konden bezoekers zien hoe de panelen op het water zijn geplaatst en uitleg krijgen over de technische installatie. Ook waren medewerkers van de hoofdaannemer ELIX aanwezig om vragen over het project en de bouw van het zonnepark te beantwoorden.

Jarenlange voorbereiding

Allert van der Meer, projectmanager bij ELIX, is verantwoordelijk voor de technische kant van de aanleg. De bouw van het zonnepark volgde op een langere periode van voorbereiding en vergunningverlening. “We zijn in januari begonnen met het middenspanningstracé. En begin maart, eind februari zijn we begonnen met het bouwen van het zonnepark”, vertelt Van der Meer.

De omvang van de installatie is goed zichtbaar vanaf de kant. De 64.872 zonnepanelen zijn verdeeld over drijvende constructies die met ankers op hun plaats worden gehouden. In totaal zijn 172 ankers gebruikt. Daarnaast beschikt het zonnepark over 108 omvormers en negen drijvende transformatorstations.

Dat elektriciteit en water bij dit project letterlijk bij elkaar komen, betekent dat veiligheid een belangrijk onderdeel van de aanleg is. Volgens Van der Meer zijn de elektrische verbindingen daarop ingericht. “Het is veilig gebouwd. We hebben overal rekening mee gehouden. Alle kabels zijn netjes geïsoleerd en die gaan zo naar het land toe. Voor een optimaal rendement liggen de panelen in oost-westelijke richting, zodat piekbelasting wordt voorkomen.”

Zeearend blijft aandachtspunt

Het zonnepark neemt niet de volledige plas in beslag. Bij de inrichting is rekening gehouden met de omgeving. Zo blijft het park minimaal 30 meter uit de oever en wordt maximaal de helft van het wateroppervlak benut. Daarmee blijft een deel van het water en de oeverzone beschikbaar voor natuur.

Juist de natuur rond de voormalige zandwinplas was tijdens de open dag een belangrijk onderwerp. Het gebied wordt gebruikt door een broedpaar zeearenden en dient als slaap- en jachtgebied. Uit GPS-gegevens is gebleken dat de vogels het gebied regelmatig hebben gebruikt. De aanleg van het zonnepark leidde eerder tot zorgen bij natuurorganisaties over de gevolgen voor het foerageergebied van de zeearend en andere flora en fauna. De werkzaamheden zijn eerder tijdelijk stilgelegd in afwachting van een natuurtoets. Uiteindelijk kon de aanleg worden voortgezet.

Tegelijkertijd is er binnen het project aandacht voor het versterken van de natuur. Vanuit het project en uit een aanvullend fonds is er geld beschikbaar voor natuurbehoud en voorzieningen die de biodiversiteit moeten vergroten. Zo wordt onder meer gedacht aan de realisatie van een zwaluwwand.

Lokaal eigendom

Het zonnepark is niet alleen een energieproject, maar kent ook een sterke lokale component. Het project is in handen van de Gebiedscoöperatie Skûlenboarch, waarin de dorpen Eastermar, Jistrum, Drogeham en Kootstertille zijn vertegenwoordigd, samen met de gemeente Tytsjerksteradiel en het Fûns Skjinne Fryske Enerzjy.

Doordat het zonnepark lokaal eigendom is, kunnen rendementen terugvloeien naar de regio. De Gebiedscoöperatie wil daarmee maatschappelijke en groene doelen ondersteunen. Naast natuurprojecten gaat het bijvoorbeeld om initiatieven op het gebied van energie en de leefbaarheid van de dorpen.

De gemeente Tytsjerksteradiel investeert maximaal 6,9 miljoen euro in het project. Daarmee krijgt de gemeente een belangrijk aandeel in het zonnepark en kan een deel van de opbrengsten in de regio terechtkomen.

Netcapaciteit gereserveerd

Een ander onderwerp dat tijdens de open dag aan de orde kwam, is de aansluiting op het elektriciteitsnet. De problemen met netcongestie zorgen er in Nederland voor dat duurzame energieprojecten niet altijd direct hun opgewekte elektriciteit kunnen leveren. Voor Zonnepark Skûlenboarch is volgens Van der Meer echter netcapaciteit beschikbaar. “Het is gereserveerd.” Daarmee kan het zonnepark na aansluiting daadwerkelijk elektriciteit aan het net leveren. De volgende belangrijke stap is dan ook het aansluiten van de installatie.

Eind oktober stroom leveren

De planning is erop gericht om het zonnepark eind oktober aan te sluiten. Daarmee komt na jaren van voorbereiding en maanden van bouwen de daadwerkelijke stroomproductie dichtbij. “We zijn voornemens om onze planning eind oktober wel te halen. Dan is er groene stroom beschikbaar voor 14.000 huishoudens”, aldus Van der Meer.

De ongeveer twintig bezoekers van de open dag kregen daarmee een kijkje bij een project dat inmiddels zijn definitieve vorm begint te krijgen. De zonnepanelen liggen op hun plaats, de technische installaties zijn aangebracht en de werkzaamheden richten zich steeds meer op de afronding en aansluiting.

Zonnepark Skûlenboarch moet straks ongeveer 46 megawatt aan duurzame energie opwekken. Tegelijkertijd blijft de omgeving betrokken bij de vraag hoe de opbrengsten van het project kunnen worden ingezet en hoe natuur en energieopwekking rond de voormalige zandwinplas met elkaar kunnen worden gecombineerd.