Klinkt het luchtalarm straks nog wel in Fryslân
AlgemeenWie vroeger in Friesland verantwoordelijk was voor het activeren van het luchtalarm, kwam al snel uit in Grou. In de periode van 1967 tot circa 1990 werd het luchtalarm voor Friesland namelijk bediend vanuit de Bunker Bescherming Bevolking in Grou. Dit had mede te maken met de Koude Oorlog en de dreiging van een atoomaanval uit Rusland.
Vanuit de commandopost in Grou konden verschillende alarmkringen afzonderlijk worden aangestuurd. Bij een scenario van landelijke radioactieve fallout, bijvoorbeeld na een kernramp of aanval, kon het systeem zelfs centraal voor heel Nederland worden geactiveerd.
Luchtalarm
Het luchtalarm, ook wel de sirene genoemd, is bedoeld om inwoners te waarschuwen voor acute gevaarlijke situaties. Oorspronkelijk werd het systeem ingevoerd om te waarschuwen voor luchtaanvallen, zoals tijdens de Tweede Wereldoorlog. Later werd het ook ingezet bij andere calamiteiten, zoals grote branden, explosies of gevaarlijke stoffen in de lucht.
Netwerk
Nederland kreeg in 1954 een landelijk waarschuwingssysteem. In 1998 werd dat vervangen door een moderner netwerk van sirenes. Inmiddels staan verspreid over het land ongeveer 4200 alarmpalen. Maandelijks worden die getest op de eerste maandag van de maand om 12.00 uur, zodat zeker is dat het systeem werkt én mensen het alarmsignaal herkennen.
Afschaffing
Jarenlang leek het erop dat het luchtalarm zou verdwijnen. Het kabinet wilde volledig overstappen op digitale waarschuwingen via NL-Alert, het alarmsysteem dat berichten naar mobiele telefoons stuurt. Dat plan riep veel kritiek op. Er waren zorgen over situaties waarin telefoons leeg zijn, stroom uitvalt of mensen het bericht niet ontvangen of begrijpen.
Geluidssignalen
Daarom is nu besloten dat het luchtalarm toch blijft bestaan. Er komt een nieuw alarmsysteem dat landelijk met één centrale bediening geactiveerd kan worden. Ook krijgt het luchtalarm nieuwe geluidssignalen. Het vernieuwde systeem wordt bovendien gekoppeld aan detectiesystemen van Defensie, zodat sneller gereageerd kan worden bij ernstige dreigingen zoals raketaanvallen of hybride oorlogsvoering.
Bedieningspaneel van het luchtalarm, dat lange tijd voor Friesland werd verzorgd vanuit een bunker in Grou. - Foto: Press4All
Voor Grou heeft dit nieuws een extra historische lading. De bunker in het dorp speelde jarenlang een sleutelrol in de veiligheid van heel Friesland. Voor meer informatie over de bunker kijk www.museumbeschermingbevolking.nl
Op de foto van de sirenepaal is een van de klassieke luchtalarmen te zien zoals die nog altijd in Nederland staan. De tweede foto toont het originele bedieningspaneel van het luchtalarm in de bunker van Grou, van waaruit destijds de sirenes in Friesland konden worden aangestuurd.
