Kabinet: “Voorkeur 380 kV-leiding door Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel”
AlgemeenDe toekomstige 380 kV-leiding - een dubbele, met hogere masten dan de 220 kV-leidingen van nu - dient volgens kabinet Jetten ongeveer net zo te lopen als de huidige 220 kV-leiding: dwars door Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Dat betekent: via Augustinusga, Kootstertille, Burgum, Hurdegaryp en Hempens bij Leeuwarden, dan in zuidelijke richting via Grou, Akkrum en Heerenveen naar de Noordoostpolder.
De staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei en de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening hebben inmiddels een voorkeursroute vastgesteld. Dit voorlopige besluit ligt van 22 mei tot en met 2 juli 2026 ter inzage. Beginpunt is Vierverlaten (Gr.), eindpunt is Ens (Noordoostpolder). De bouw ervan moet in 2030 beginnen. De nieuwe leidingen moeten zorgen voor meer stroom naar de Randstad, opgewekt door onder andere nieuwe windturbineparken op de Noordzee.
Tien inloopbijeenkomsten
In juni zijn tien zogeheten inloopbijeenkomsten over het tracé gepland, de eerste op dinsdag 9 juni in ‘t Polderhuus in Munnekeburen, de laatste op dinsdag 30 juni in de Utingeradeel-hal in Akkrum. Zie ook de paginagrote advertentie in Weekblad Actief van woensdag 27 mei 2026.
Dat dit het voorkeurstracé van het kabinet zou worden, is niet verrassend. Het alternatief was langs de A7, via Drachten naar Heerenveen en dan ook naar Ens in de polder. Maar dat tracé werd gezien als een serieuze bedreiging voor de Lelylijn, de door ‘de politiek’ in Noord-Nederland gewenste nieuwe spoorverbinding tussen Groningen en Almere. Vandaar dat de lokale en provinciale overheden ook de voorkeur uitspraken voor het tracé via Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel.
Financiële vergoeding te laag?
Daarmee is het laatste woord niet gezegd. Een gevoelige kwestie is de financiële compensatie voor het Noorden, meldt de Leeuwarder Courant van donderdag 28 mei op de voorpagina. Er zou sprake zijn van een vergoeding van 150.000 euro per kilometer leiding, wat voor Achtkarspelen neerkomt op ongeveer 2,3 miljoen euro.
Zowel wethouder Engbert van Esch van Achtkarspelen als gedeputeerde Sijbe Knol van de provincie Fryslân vinden die vergoeding veel te laag. Hoe hoog die dan wel zou moeten zijn, geven ze in de Leeuwarder Courant niet prijs. Van Esch wil in elk geval ook eigen informatiebijeenkomsten in Achtkarspelen organiseren: “Wy wolle neist ús ynwenners stean gean. Sadat se soargen diele kinne en wy advys jaan kinne”, aldus Van Esch.
“Dy tiid is foarby”
Ook gedeputeerde Knol laat het er, wat de financiële vergoeding betreft, niet bij zitten. “Wy wolle wol fan ús hearre litte. De tiid dat alles hjir mar lânje moat sûnder dat der wat foar werom komt, dy tiid is foarby.” In november 2025 maakte Knol ook al een soortgelijke opmerking, in de ‘andere rijkstaal’: “Wij willen een eerlijke verdeling van lasten en lusten. We willen daarom een brede Energiedeal sluiten met het Rijk, waarin we afspraken maken over aftakken, aftappen en aftikken.”
Zie ook: https://www.tennet.eu/nl/projecten/provincies/flevoland/vierverlaten-ens-380-kv
