(video) Waarom worden er vleermuiskasten geplaatst?

Video - In het Grouster Wilhelminapark staan vanaf vandaag drie vleermuiskasten. Met deze maatregel wil de gemeente Leeuwarden extra verblijfplaatsen creëren voor vleermuizen. Dit soort heeft het steeds moeilijker, door het verdwijnen van geschikte schuil- en voortplantingsplekken. De plaatsing in het park maakt deel uit van het bredere beleid om vleermuizen ook in dorpen en woonwijken beter te beschermen. In totaal worden er door Vivaropro 36 vleermuiskasten in de gemeente Leeuwarden neergezet.

Verspreiders van ziektes?

Vleermuizen worden vaak gezien als mysterieuze en soms zelfs griezelige dieren. Het idee dat ze mensen zouden bijten of ziektes verspreiden, leeft nog altijd bij een deel van het publiek. In werkelijkheid is die kans zeer klein. Vleermuizen zijn juist bijzondere en nuttige dieren die een belangrijke rol spelen in de natuur, ook in Leeuwarden en Grou. Vandaar het belang van de vleermuiskasten.

Vliegende zoogdieren

Vleermuis. Foto: Freepik.com

Vleermuizen zijn de enige zoogdieren die echt kunnen vliegen. Hun vleugels bestaan uit een dunne huid die is gespannen tussen verlengde vingers. Het zijn nachtdieren die met behulp van echolocatie hun weg vinden en insecten opsporen. Overdag rusten ze op donkere en beschutte plekken, zoals in bomen, oude gebouwen, kelders of onder dakpannen. Wereldwijd bestaan er meer dan 1.400 soorten vleermuizen. In de gemeente Leeuwarden komen ongeveer elf soorten voor. Een aantal daarvan staat onder druk, vooral doordat geschikte plekken om te overwinteren en jongen groot te brengen steeds schaarser worden. Het is dus van groot belang dat de vleermuiskasten in de gemeente Leeuwarden te vinden is.

Het onderkomen van de vleermuizen staat op een hoge gladde paal zodat eventuele predatoren niet in de kast kunnen klimmen. Een voorbijganger liet vandaag weten dat hij in de avond regelmatig vleermuizen rond ziet vliegen. Het is dus aannemelijk dat deze vliegende zoogdieren de nieuwe kasten snel zullen ontdekken. “De buitenkant van de kast is voorzien van spuitkurk zodat de vleermuizen aan de buitenkant houvast hebben. Aan de onderkant zitten gleuven waardoor de vleermuizen naar binnen kunnen vliegen”, laat een medewerker van Vivaropro weten. Het bedrijf heeft het enorm druk met het plaatsen van dit soort onderkomens. Volgend jaar gaan de uit Limburg afkomstige professionals zelfs naar Duitsland

Duizend insecten per nacht

Het nut van vleermuizen is groot. De meeste soorten leven van insecten en eten er enorme aantallen van. De gewone dwergvleermuis, die ook veel voorkomt in Leeuwarden en omgeving, vangt per nacht ongeveer duizend insecten. Omgerekend kan een kolonie dwergvleermuizen in een woonwijk samen jaarlijks miljoenen insecten verorberen, waaronder veel muggen. Dat maakt vleermuizen niet alleen fascinerend, maar ook bijzonder welkom.

Meervleermuis

Kaartje van de vogelbuurt in Grou waar de meervleermuizen zich bevinden. De afgebeelde vleermuis is geen meervleermuis.

In Grou speelt daarnaast een zeldzame soort een belangrijke rol. Jaarlijks worden in de Vogelbuurt tellingen uitgevoerd naar de aanwezigheid van de meervleermuis. Uit de meest recente resultaten blijkt dat deze soort daadwerkelijk in en rond woningen in de buurt verblijft. Sinds 2006 is het aantal meervleermuizen in Fryslân met ongeveer 25 procent afgenomen. Daarmee staat de soort onder druk en wordt lokale bescherming belangrijker dan ooit. De actuele tellingen van dit jaar worden in het najaar bekendgemaakt.

De meervleermuis behoort tot de zeldzaamste vleermuissoorten van Europa. Friesland vervult een sleutelrol in het voortbestaan van deze soort, omdat meervleermuizen sterk zijn gebonden aan waterrijke gebieden zoals meren en plassen. Ze jagen laag boven het water op insecten, maar zijn daarnaast afhankelijk van geschikte gebouwen om te rusten, zich voort te planten en te overwinteren. Veel van deze dieren verblijven ongemerkt in woningen, vaak in spouwmuren of onder dakpannen.

Met name de kraamverblijven, waar de jongen worden grootgebracht, stellen hoge eisen aan temperatuur, rust en bereikbaarheid. Gebouwen waarin meervleermuizen jongen krijgen zijn daardoor van grote waarde voor het voortbestaan van de soort. In de Vogelbuurt zijn inmiddels meerdere van deze belangrijke verblijfplaatsen vastgesteld.

Beschermd

Vleermuizen zijn wettelijk beschermd. Ze mogen niet worden gedood, gevangen of verstoord. De gemeente Leeuwarden heeft beleid opgesteld om deze dieren te beschermen en hun leefgebied te behouden. Werkzaamheden aan gebouwen of bomen waar vleermuizen verblijven, mogen alleen plaatsvinden als dat noodzakelijk is en onder strikte voorwaarden. Daarnaast investeert de gemeente in het verbeteren van de leefomgeving, onder andere door het aanleggen van speciale vleermuisverblijven en het plaatsen van vleermuiskasten en vleermuispalen.

Aanvliegroute

Ook inwoners kunnen zelf bijdragen aan de bescherming van vleermuizen. Het ophangen van een vleermuiskast is een eenvoudige manier om te helpen. Zo’n kast hangt het beste op een rustige plek, minimaal drie meter boven de grond, met de opening richting de zon en uit de wind. Een vrije aanvliegroute zonder obstakels is daarbij belangrijk. Daarnaast helpt een vleermuisvriendelijke tuin, met bomen en struiken waar vleermuizen kunnen rusten. Het vermijden van pesticiden en het planten van bloemen en struiken die insecten aantrekken, zorgt voor voldoende voedsel. Wie een vleermuis aantreft die duidelijk in de problemen is, kan contact opnemen met een lokale vleermuiswerkgroep of dierenopvang.

Nauwelijks overlast

Overlast door vleermuizen komt nauwelijks voor, maar wie dat wil voorkomen, kan een aantal maatregelen nemen. Controleer woningen op openingen waardoor vleermuizen naar binnen kunnen. Het afsluiten daarvan mag niet zomaar en vraagt om deskundig advies over het juiste moment en de juiste manier. Felle verlichting rondom de woning kan beter worden vermeden, omdat dit insecten aantrekt en daarmee ook vleermuizen. Wanneer er al vleermuizen aanwezig zijn bij een woning of op een terrein en er werkzaamheden nodig zijn, is het verstandig een gecertificeerde vleermuisdeskundige in te schakelen. Daarmee wordt voorkomen dat de wet wordt overtreden en boetes worden opgelegd.

Vleermuiskasten

Met deze combinatie van gemeentelijke maatregelen zoals de vleermuiskasten, onderzoek en inzet van inwoners, wordt gewerkt aan het behoud van vleermuizen. Zo blijven zowel algemene soorten als zeldzame soorten zoals de meervleermuis ook in de toekomst een plek houden in Grou en de rest van de gemeente Leeuwarden.