Armste Friese en Groningse gemeenten “naar de afgrond”?
AlgemeenDiverse gemeenten in Friesland en Groningen blijven ontevreden en zelfs boos over de aanpassing van het Gemeentefonds. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) heeft in haar nieuwe voorstel, van 9 juli dit jaar, weliswaar wijzigingen aangebracht, maar die blijven zorgen voor “rake klappen” voor diverse Friese en Groningse gemeenten. Dit meldt de Vereniging van Friese Gemeenten (VFG).
Een vertraging van de maatregelen leidt niet tot een oplossing, “maar is niets meer dan een uitstel naar de afgrond”, vinden de betrokken gemeentebestuurders. “Juist de gemeenten die slecht scoren met sociaaleconomische kansen van hun inwoners, gaan er fors op achteruit”, constateert de VFG samen met de Groninger gemeenten.
Voor een gemeente van ongeveer 45.000 inwoners betekent de herverdeling een structurele bezuinigingsopgave voor volgend jaar van € 675.000, die oploopt naar € 2.700.000 later. De Friese gemeenten die het hardst worden geraakt zijn: Achtkarspelen, Opsterland en Noardeast-Fryslân.
Voorzieningen in de knel
“Deze bezuinigingen raken dorps- en buurthuizen, sportclubs en zwembaden, bibliotheken en muziekscholen en investeringen en onderhoud aan (vaar)wegen en openbaar groen. En vooral ook dreigen inwoners die het nu al sociaaleconomisch lastig hebben, te worden getroffen door mogelijke bezuinigingen op minimaregelingen en maatschappelijke ondersteuning.”
“Naar de afgrond”
Het voorstel van BZK voor een zogenaamd ‘ingroeipad’, bedoeld om gemeenten waar de herverdeling negatief voor uitvalt, niet in één keer te korten, maar uitgesmeerd over vier jaar, “is volstrekt onvoldoende en niets meer dan een uitstel naar de afgrond”, aldus de betrokken bestuurders.
“De bestuurders van de gemeenten in deze regio vragen niets bijzonders. Gewoon voldoende geld om hun taken uit te kunnen voeren en een eerlijke verdeling van rijksmiddelen, zodat iedereen dezelfde kansen krijgt.”
Ook rijksambities te duur
“Daarnaast zullen deze gemeenten straks niet meer kunnen bijdragen aan de ambities van het rijk. Denk aan zaken als woningbouw, energietransitie, wegwerken wachtlijsten GGZ en sociaal-maatschappelijke ondersteuning bevolking (preventie in gezondheidszorg of helpen naar werk).”
Herindeling kost extra
“Het model lijkt gemeenten financieel te straffen als zij gaan herindelen, terwijl het rijksbeleid juist opschaling van gemeenten wil. Het Noorden is benieuwd naar de uitleg op dit punt en vraagt zich af er een aparte herindelingsregeling komt.”
Strijdbaar
Burgemeester Leo Pieter Stoel van Ameland, voorzitter van het Friese portefeuillehoudersoverleg Financiën, blijft strijdbaar: “Er wordt in het Noorden de komende tijd een analyse van de nieuwe resultaten gemaakt. Naar aanleiding daarvan beraden wij ons op het vervolg. Het kan toch niet zo zijn dat Groningse en Friese gemeenten die het financieel al moeilijk hebben, het nog moeilijker krijgen.”
