‘Twa doarpen op ‘e heide’ zochten overal hun heil
AlgemeenBOELENSLAAN / HOUTIGEHAGE - In januari bestaat Boelenslaan honderd jaar als zelfstandig dorp en buurdorp Houtigehage wordt dan negentig jaar. Ook vóór 1921 of 1931 woonden er mensen, maar de dorpsnamen waren anders. Boelenslaan heette ‘Surhuisterveensterheide’ en Houtigehage viel onder Drachten.
Voor de besturen van beide plaatselijk belang-verenigingen niettemin voldoende reden om een ‘dubbel’ jubileumboek te (laten) maken, plus een korte film van 36 minuten over de beide dorpen. De film staat op de facebookpagina van RTVNOF en op youtube: https://www.youtube.com/channel/UC_EFDyLxyvWJ_njrTD84XCg/videos . De eerste druk van het boek ‘Twa doarpen op ‘e heide’ is al uitverkocht, de tweede druk is in de maak.
De beide auteurs van het boek, Jaap Jongejan en Martinus Jongsma, beperkten zich niet tot de laatste honderd, dan wel negentig jaar. Ze beschrijven ook de veenontginning die vanuit omliggende kloosters op gang kwam. Wanneer de eerste mensen zich er vestigden, is niet precies duidelijk. Wel staat vast dat er in 1811 vijftien gezinnen op de Surhuisterveensterheide in een belastingregister geregistreerd stonden.
De bewoning betrof eerst veelal kleine spitketen, die je met wat vereende krachten in één dag kon bouwen. Op het dak kwamen plaggen of stro om de ergste koude te weren. De laatste spitkeet van Houtigehage stond aan de Dúnoardswei, werd gebouwd in 1885 en afgebroken in 1943. Er is een foto in het boek afgedrukt met de ‘laatste bewoner’, Teake Minderts van der Meer (1851-1916). Aan diezelfde weg staat nu de Dúnoardshal, de sporthal.
Het was lange tijd doffe armoe in de beide dorpen. Daarom waren mensen die hen zeiden te kunnen helpen uit die ellende, vaak populair. Denk aan socialisten als Pieter Jelles Troelstra, communisten, anarchisten (Domela Nieuwehuis) en evangelisten (zoals vader Berend en zoon Jan Overdijk).
Ook allerlei anekdotes zijn in het boek beschreven, dan wel op foto vastgelegd. Zoals de rode klompen uit Boelenslaan, met felicitaties voor ‘Kameraad Stalin’ vanwege diens zeventigste verjaardag. Die klompen sieren een klein museum in Gori, de geboorteplaats van Stalin (Jozef Dzjoegasjvilli).
