Gezien in Burgum, de Grote Zwam. Foto: Actief Media

Hoe gevaarlijk zijn dodemansvingers, duivelseieren en urn van de duivel?

1 uur geleden Algemeen

Wie in de herfst door het bos loopt, kan ze bijna niet missen. Tussen bladeren, op boomstammen en in het gras verschijnen paddenstoelen in allerlei vormen en kleuren. Sommige zijn klein en onopvallend, andere springen direct in het oog. Excursieleider Jan de Vries van IVN Noordoost Friesland neemt al jaren mensen mee op pad om de bijzondere wereld van paddenstoelen te ontdekken.

In Nederland komen naar schatting zo’n 5.000 soorten paddenstoelen en zwammen voor. Tijdens een excursie kunnen deelnemers dan ook van alles tegenkomen. “De variatie is groot. Zo bestaat er de kans dat we de gevaarlijke groene knolamaniet vinden”, vertelt De Vries. Maar ook minder beruchte soorten komen voorbij, waaronder de melkzwam. En ook de bekende vliegenzwam.”

Juist de grote verscheidenheid maakt paddenstoelen volgens De Vries interessant. Sommige soorten zijn nauwelijks opvallend, terwijl andere bijna sprookjesachtig aandoen. Ook de namen spreken tot de verbeelding. Heksenboleet, dodemansvingers en duivelseieren klinken niet bepaald uitnodigend.

Van duivelsei naar stinkzwam

De vreemde namen hebben vaak een duidelijke aanleiding. Toch betekent een griezelige naam niet automatisch dat een paddenstoel gevaarlijk is. Bij sommige soorten is het juist de vorm, geur of ontwikkeling die tot de naam heeft geleid. Bij andere soorten moet wel degelijk worden opgepast.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de groene knolamaniet, een zeer giftige paddenstoel. De Vries is daarom duidelijk als het gaat om mensen die zelf paddenstoelen willen verzamelen om te eten. “Doe het niet”, is zijn advies. Waar hij vroeger nog wat genuanceerder over dacht, is hij inmiddels terughoudend. Paddenstoelen lijken volgens hem vaak sterk op elkaar en het herkennen van eetbare soorten vraagt kennis en ervaring. “En je vernietigt ook een stukje natuur.”

Paddenstoelen zoeken in Friesland

Wie paddenstoelen vooral wil bekijken, hoeft volgens De Vries niet ver te zoeken. Een plek die hij zelf recent bezocht, is Rinsmastate in Driesum. Dit historische landgoed bleek een goede plek om paddenstoelen te ontdekken. De Vries zag er een bijzonder groot exemplaar van het eekhoorntjesbrood.

Voor wie zelf op ontdekkingstocht gaat, is vooral het kijken en herkennen interessant. De Vries raadt aan om op de paden te blijven en de paddenstoelen vooral te laten staan. Wie weet wat er tussen de bladeren groeit, kijkt tijdens een herfstwandeling ineens heel anders naar het bos.

Excursies bij IVN in oktober

Wie onder deskundige begeleiding meer wil leren, kan in oktober deelnemen aan twee paddenstoelenexcursies.

In het bos van Lauwersoog staat een excursie op het programma. Deze vindt plaats op zaterdag 24 oktober 2026, van 14.00 tot 16.00 uur. De start is bij de parkeerplaats op de splitsing van de Strandweg en de N361. Onder begeleiding kunnen deelnemers kennismaken met de vele paddenstoelen die in het gebied voorkomen.

Aanmelden is niet verplicht maar kan wel via Jan de Vries, telefoon 0519 571733. Aanmelden kan ook via ivnnoordoostfriesland@gmail.com. Leden kunnen gratis deelnemen, voor niet-leden bedragen de kosten 4 euro.

Ook op zaterdag 10 oktober 2026 vindt van 14.00 tot 16.00 uur een excursie plaats bij het Witte Huis in Olterterp. De wandeling wordt begeleid door gidsen Adrie en Annet. Deelnemers wordt aangeraden laarzen aan te trekken. Aanmelden kan bij Adrie Mens via 0512 522304 tussen 18.00 en 20.00 uur of bij Annet Elsinga via 06 20760078, eveneens tussen 18.00 en 20.00 uur.

Close-up van cantharellen die op de bosbodem groeien.

Actueel

Hoe gevaarlijk zijn dodemansvingers, duivelseieren en urn van de duivel? Algemeen 1 uur geleden

Wie in de herfst door het bos loopt, kan ze bijna niet missen. Tussen bladeren, op boomstammen en in het gras verschijnen paddenstoelen in allerlei vormen en kleuren.

Jong pianotalent speelt in winkel Ruiterhuis Joh. Bosgra.

Jong pianotalent in winkel Ruiterhuis Joh. Bosgra Algemeen 2 uur geleden

Op het eerste oog misschien een wat vreemde combinatie: een pianist in de winkel van Ruiterhuis Joh. Bosgra te Hurdegaryp. De Kunstkring Hardegarijp zoekt voortdurend spannende l..

Gerrie, Amber en Rhodé showen hun Medal for Excellence van WorldSkills Shanghai 2026.

Drie Friese mbo-talenten winnen Medal for Excellence op WK beroepen in Shanghai Algemeen 3 uur geleden

De drie Friese deelnemers aan het Wereldkampioenschap voor beroepen WorldSkills Shanghai hebben allen een Medal for Excellence gewonnen. Op het wereldkampioenschap voor praktisch..

Geslaagde slotpartij Kf de Trije Doarpen Algemeen 4 uur geleden

Zondag 27 september stond de aller laatste kaatswedstrijd van het seizoen gepland bij Kf de Trije Doarpen. De wedstrijd stond open voor leden en niet leden en dit bracht ook een..

Ondernemers worden regelmatig slachtoffer van een ransomware cyber malware attack.

Noord-Nederland maakt vuist tegen cybercrime tijdens actieweek ‘Echt niet vandaag’ Algemeen 5 uur geleden

Tijdens de landelijke Cybersecuritymaand in oktober slaan Friese gemeenten, de politie en regionale netwerken de handen ineen. Van 5 tot en met 9 oktober 2026 vindt in Groningen,..

Lieuwe Booi (midden) uit Rottevalle wordt verrast met een Koninklijke Onderscheiding. Rechts burgemeester Fred Veesntra van Smallingerland.

Lieuwe Booi uit Rottevalle wordt verrast met een Koninklijke Onderscheiding Algemeen 21 uur geleden

Tijdens de opening van Rottefalle Brûst op 26 september benoemde burgemeester Fred Veenstra het belang van de inzet van vrijwilligers voor de organisatie van dit soort..

De Schierstins met als inzet Jan Boerstoel..

Theun de Vrieslezing 2026 door tekstschrijver Jan Boerstoel Algemeen 23 uur geleden

Het lied en de kracht tot verandering - (Over de rol van het lied in de literatuur) is de titel van de Theun de Vrieslezing die Jan Boerstoel op vrijdag 2 oktober zal houden.

RTV NOF wint Lokale Media Award 2026 voor onderzoek naar koopzondag Dantumadiel Algemeen gisteren

RTV NOF heeft zaterdag de Lokale Media Award 2026 gewonnen in de categorie Maatschappelijke impact. De omroep kreeg de prijs voor haar onderzoek naar de koopzondag in Dantumadiel.

Uitdagende mountainbiketocht door de Trynwâlden met nieuwe routes Algemeen 28 sep, 12:00

Liefhebbers van mountainbiken en gravel kunnen zich zaterdag 3 oktober opmaken voor een sportieve tocht door de Trynwâlden en omgeving. De organisatie heeft dit jaar opnieuw vers..

Eerste driepunter voor Rottevalle in Augustinusga Algemeen 28 sep, 11:00

Rottevalle heeft zaterdagmiddag de eerste overwinning van het nieuwe voetbalseizoen geboekt. Op bezoek bij ASC '75 in Augustinusga won de ploeg met 0-3.

Kinderboekenweek zet lezen van kinderen centraal Algemeen 28 sep, 10:00

Vanaf woensdag 30 september tot en met zondag 11 oktober staat het lezen van kinderen centraal tijdens de Kinderboekenweek. Ook bij Bibliotheken Noord Fryslân draait deze periode..

Vlijmscherp Harkema-Opeinde fileert tiental RWF Algemeen 28 sep, 08:47

Hoe bepalend één moment kan zijn in een voetbalwedstrijd, bleek zaterdagmiddag bij de ontmoeting tussen RWF en Harkema-Opeinde. Nadat de thuisploeg het heft in het eerste kwartie..

Zing mee met het Kerst Project-Koor in Drachten Algemeen 28 sep, 08:30

Kerst is een tijd van warmte, licht en muziek. Daarom organiseert De Frije Sjongers dit jaar een bijzonder Kerst Project-Koor, waarvoor enthousiaste zangers van harte worden uitg..

Waarom boksen een van de meest complete workouts is Zaken 28 sep, 08:26

Boksen had lang het imago van een sport voor wedstrijdvechters. Zweterige zaaltjes, gebroken neuzen en coaches die schreeuwen. Dat beeld klopt al jaren niet meer.

In de blessuretijd probeerde Faleye het nog met een spectaculaire omhaal, maar het mocht niet baten.

Prachtige goal levert niets op: Buitenpost verliest ook derde competitieduel Algemeen 27 sep, 22:13

Het is nog niet het seizoen van VV Buitenpost. Na de eerste en tweede werd zaterdag ook de derde competitiewedstrijd verloren. Heerenveense Boys won met 1-2 op Sportpark de Swadd..

Blija maakt het zichzelf moeilijk, wint de wedstrijd, verliest twee sterkhouders Algemeen 27 sep, 22:08

Zaterdag 26 september speelde Blija de uitwedstrijd tegen Suameer. Blija begon voortvarend en stond binnen 10 minuten 0-2 voor. Door een zware blessure voor Jan Johannes Drost ko..