"Hier nemen burgers zelf verantwoordelijkheid"
AlgemeenEnergiecoöperatie Trynergie in de Trynwâlden viert 2 november het vijfjarig bestaan
OENTSJERK - Zaterdag 2 november viert Trynergie het 5-jarig bestaan met het Trynergie Festival in Oentsjerk. Er zijn tal van activiteiten voor jong en oud rondom de thema's energie en duurzaamheid. Trynergie is een energiecoöperatie voor de Trynwâlden, gerund door vrijwilligers.
"We timmeren flink aan de weg met het doel zoveel mogelijk mensen te laten kiezen om stroom en gas via ons af te nemen", vertelt Jitske Stavenga uit Oentsjerk. "We zijn een coöperatie, dus een organisatie zonder winstoogmerk. Onze klanten gebruiken stroom die zowel in Noord-Nederland als duurzaam is opgewekt. Goed voor het milieu en goed voor de economie in onze eigen woonomgeving."
Goed voor het milieu, de plaatselijke economie en de eigen portemonnee: je zou verwachten dat heel de Trynwâlden na vijf jaar is aangesloten bij Trynergie. Dat is niet zo. Het ledental groeit gestaag, maar een groot percentage kiest te blijven bij de hun bekende energieleverancier. "Blijkbaar vindt men overstappen te veel gedoe of niet nodig. Of ze hebben te weinig vertrouwen in 'een clubje idealistische vrijwilligers'?", aldus Jitske. "Landelijk gezien doet Trynergie het trouwens best goed", zegt Corien van der Linden, secretaris voor Trynergie. "Het ledenaantal van onze coöperatie is hoger dan gemiddeld in Friesland."
Elke coöperatie weer anders
Er ontstaan steeds meer energiecoöperaties in Nederland, allemaal een beetje anders georganiseerd. Ieder heeft zijn eigen accenten en aanpak. "Wat ze gemeenschappelijk hebben is dat ze draaien op vrijwilligers en zich bezighouden met het plaatselijk realiseren van duurzame energie", vertelt voorzitter van Trynergie Tseard van der Kooi. "Voor de meeste energiecoöperaties geldt dat zij de opbrengst laten terugvloeien naar de plaatselijke gemeenschap. Dat is bij Trynergie ook zo. Wij zijn aangesloten bij de overkoepelende energiecoöperatie Energie vanOns. De energie die je via Trynergie ontvangt, komt van Energie VanOns."
Trynergie koos Energie VanOns
Trynergie koos voor Energie VanOns omdat het een organisatie is die hen aanspreekt. "Het is een sterke partij die mede is opgestart door de provinciale overheden van Friesland, Groningen en Drenthe", licht Jitske Stavenga toe. Energie VanOns is een coöperatie die ontstond door samenwerking van drie provinciale coöperaties die zich bezig houden met duurzame energie: Us Koöperaasje in Friesland, de Drentse KEI in Drenthe en de GREK (Groninger Energie Koepel) in Groningen.
"Energie VanOns is net als wij een coöperatie, een organisatie met leden en zonder winstoogmerk. Bovendien is het een platte organisatie, die werkt met weinig overhead en vanuit bescheiden kantoorunits. Dat spreekt ons aan", zegt Dick van der Duijn Schouten, penningmeester bij Trynergie.
Budget voor de gemeenschap
Jitske Stavenga vertelt hoe het werkt. "Commerciële energieleveranciers reserveren in hun begroting een deel van het budget voor klantenwerving en reclame. Veel klanten weten dat niet, maar een gedeelte van hun maandbedrag wordt hiervoor gebruikt. Energie VanOns doet dat anders. Zij maakt zelf geen reclame maar zoekt samenwerking met kleinschalige, plaatselijke organisaties die draaien op vrijwilligers. Dit zijn organisaties zoals Trynergie of bijvoorbeeld de energiecoöperatie in Garyp."
Deze kleine coöperaties werven klanten voor Energie VanOns in hun eigen woonomgeving. Trynergie pakt dat met vijf jaar ervaring vindingrijk aan. "We kunnen een beroep doen op een goede vormgever, we hebben veel netwerkers in ons midden en we zoeken de samenwerking met clubs en verenigingen in onze dorpen", vertelt Corien van der Linden.
Voor iedere klant die Trynergie werft, ontvangen zij 62 euro per jaar van Energie VanOns. "Zie het als hun reclamebudget dat Energie VanOns ons geeft. Met die 62 euro per klant per jaar mogen wij doen wat we willen. Het bestuur van Trynergie kiest er voor hiermee duurzame projecten in de Trynwâlden te realiseren. Denk aan het gezamenlijk inkopen van zonnepanelen, het realiseren van een zonnepark op bestaande daken of het beschikbaar stellen van een warmtecamera. We organiseren ook publiciteitscampagnes en maken voorlichtingsmateriaal."
Een deel van de 62 euro die Trynergie per klant krijgt, wordt geschonken aan de verenigingen in de dorpen. "Trynergie werft klanten voor Energie VanOns. De club- en verenigingsleden in de Trynwâlden kunnen klanten werven voor Trynergie. Voor elke klant die een club of vereniging aanbrengt, kan die club 45 euro per jaar van Trynergie ontvangen. "Zo maken we én de sociale samenleving sterker en richten we onze woonomgeving duurzamer in", aldus Tseard van der Kooi.
"Onze eigen energiebehoefte"
De wens de samenleving duurzamer in te richten ligt ten grondslag aan de tomeloze inzet van de vrijwilligers van Trynergie. "Je kunt je afvragen of de overheid helemaal verantwoordelijk kan worden gesteld voor het creëren van voorzieningen waarmee we kunnen voldoen aan onze enorme energiebehoefte", zegt Jitske, zelf behalve vrijwilliger bij Trynergie ook beleidsmedewerker bij de provincie Fryslân. "De overheden stimuleren de omslag van een centrale energie voorziening naar een samenleving waarbij de burgers zelf verantwoordelijkheid dragen. Het is in mijn ogen realistisch dat burgers zelf meedenken over wat zij kunnen doen om duurzaam energie op te wekken. In bijvoorbeeld Denemarken gaan burgers nog een stap verder. Daar is het bijvoorbeeld normaal dat burgers zorgen voor hun eigen schone drinkwater en rioolzuiveringssysteem. Zover gaat Nederland niet, maar het heeft veel voordelen als burgers zichzelf verantwoordelijk voelen voor onze enorme energievraag. We moeten of minder gaan gebruiken of meer zelf opwekken."
Trynergie Festival in Pro Rege
Om het vijfjarig bestaan te vieren organiseert Trynergie op zaterdag 2 november het Trynergie Festival in Pro Rege, aan de Rengersweg in Oentsjerk. Van 10.00 tot 11.00 uur kijkt Trynergie samen met wethouder Andries Bouwman terug en vooruit op energietransitie en warmteplannen.
Zaterdag 2 november
Van 11.00 tot 15.00 uur zijn er leuke activiteiten te doen en is er veel informatie te krijgen. Zo kan men proefrijden met deelauto de Tûk, zijn er duurzame doe-activiteiten en is er een boeken- en plantenstekjesruil. Er is volop informatie verkrijgbaar over groene energie, besparen en opwekken, de warmtecamera, isoleren en zonnepanelen.
